Door: Team Mensenlinq in Uitvaart

Bart spreekt op eenzame uitvaarten: ‘Ook al hoort niemand het, het is toch goed dat er wat gezegd wordt aan het einde van iemands leven’

Het komt maar enkele keren per jaar voor, een eenzame uitvaart. Bij eenzame uitvaarten zijn geen nabestaanden aanwezig, of is het onbekend wie de overledene is. Als voormalig stadsdichter van Groningen bedacht Bart FM Droog dat het een mooie taak zou zijn om gedichten te schrijven en voor te dragen op deze bijzondere uitvaarten. Bart: ,,Het is enorm eervol werk om te doen, iemand krijgt toch op een respectvolle manier zijn afscheid.’’

De oorzaken van eenzame uitvaarten verschillen vaak enorm. Bart: ,,De reden kan van alles zijn. Soms is de identiteit van de overledene onbekend of was diegene helemaal vereenzaamd. In andere gevallen is er misschien ruzie of geen contact met nabestaanden. Voordat ik stadsdichter werd, las ik een artikel over een afdeling van de gemeente Amsterdam waar ze zich bezighielden met dit onderwerp. Dat leek me een hele mooie invulling voor de stadsdichter van Groningen, dus ik besloot me aan te melden.’’

Weinig informatie
,,Ik heb mijn plannen opgestuurd en de gemeente was gelijk erg enthousiast. Ik zag het als een sociaal-maatschappelijke rol die je als stadsdichter kunt vervullen. Een stadsdichter dient meestal als amusement of een vorm van kunst, omdat je veel gedichten voordraagt aan publiek. Maar ik wilde meer dan alleen de artiest uithangen.’’

Zo’n gedicht schrijven is nog best lastig, zeker in het geval van een eenzame uitvaart. ,,Je hebt maar weinig informatie over de overledene natuurlijk’’, vertelt Bart. ,,Ik vraag aan de ambtenaren wat zij weten en aan de hand van enkele gegevens schrijf ik een gedicht. Het voelt heel bijzonder om zo’n gedicht te mogen voordragen. Je beseft heel goed wat het betekent, niet alleen voor jezelf, maar juist voor anderen. Dat jij het laatste woord mag voeren bij het leven van iemand, is heel speciaal.’’

Lees ook: Ine Kooi is spreker op uitvaarten: ‘Elk mens heeft zijn of haar eigen unieke verhaal te vertellen’

,,Een eenzame uitvaart is een ‘uitvaart van gemeentewege’. Vaak is daar alleen de stadsdichter en de uitvaartleider van het crematorium aanwezig”, vertelt Bart verder. ,,In de meeste gevallen wordt bij zo’n uitvaart gekozen voor cremeren, omdat dat het goedkoopste is. Maar in sommige gevallen wordt de overledene begraven. Dan gaat het om een misdrijf, waarbij het lichaam nog opgegraven moet kunnen worden voor onderzoek, of als de identiteit niet duidelijk is geworden. Dan moeten nabestaanden die misschien toch nog opgespoord worden de overledene kunnen identificeren.’’

Aangrijpend
De eerste keer dat Bart op een eenzame uitvaart sprak, is hem erg bijgebleven. ,,Het ging om een man van 41 jaar die zelfmoord had gepleegd. Dat was de enige informatie die ik over hem had. Ik ben tijdens het schrijven vooral uitgegaan van de vragen die ik over hem had. Op het laatste moment, al tijdens de uitvaart, kwam toch nog een zus binnen. Zij had een paar uur voor de uitvaart pas te horen gekregen dat haar broer was overleden, omdat ze geen contact meer hadden.’’

,,Een andere uitvaart was voor mij het meest aangrijpendst. Deze was van een onbekende man die in een kanaal is gevonden. Hierbij waren ook de rechercheurs aanwezig die het onderzoek over zijn dood hebben geleid. Het was voor hen een stukje afsluiting van het onderzoek, dat heel emotioneel was geweest. Ook was er een politiefotograaf aanwezig die foto’s maakte voor nabestaanden die misschien nog gevonden zouden worden. Het is inmiddels meer dan 15 jaar geleden, maar ze zijn er nog steeds niet achter wie de man was.’’

Niet zomaar de deksel erop
Door zijn werk bij eenzame uitvaarten, kon hij ook achter de schermen van zo’n uitvaart kijken. ,,Ik heb vooral geleerd hoe respectvol de medewerkers omgaan met de overledenen. Ook al is er niemand bij aanwezig, het gaat toch heel mooi en ingetogen. Na afloop van de uitvaart had ik er toch telkens best een goed gevoel over. Het was niet zomaar de deksel erop en de oven in, maar iemand heeft op een respectvolle manier een uitvaart gekregen.’’

,,Het is voornamelijk een eer om te mogen doen en er ook namens de gemeente voor iemand te mogen staan. Ik heb ook verzoeken gehad voor gewone uitvaarten, maar dat doe ik liever niet. Ik ben van mening dat daar iemand moet spreken die een band heeft met overledene. Ik heb wel veel gedichten geschreven die passend zijn voor uitvaarten, die zijn online te vinden.’’

Het gedicht dat Bart schreef voor de onbekende overledene:

N.N. BOTERDIEP

Waar je ook op aarde
ter wereld kwam, ergens
op deze planeet, eens
in onbekende jaren

moet er van je gehouden zijn
waren er mensen die je kenden
voor je zorgden, waarop
je kon bouwen en zij op jou

hebben ze je uitgezwaaid
met goede raad overladen
of vertrok je met stille trom
omdat er niemand meer was?

weet je, ik kan niet geloven
dat er nergens op deze globe
iemand is die aan je denkt
zich je herinnert en je mis

dra zal grond je bedekken
neemt de planeet je in haar op
zoals ze doet met wat ze gaf
en ze zal je gedenken.

Ben je opzoek naar meer verhalen, tips of inspiratie voor en over uitvaarten? Neem dan ook een kijkje op onze uitvaartpagina!

Door Nienke van der Wal
Foto: Pexels

Vond je dit een nuttig artikel? Deel het:



herinerhen
HerinnerHen Blijvend in herinnering

We willen hen die we moeten missen blijven herinneren. Met een HerinnerHen houdt u het verhaal van uw overleden dierbare levend. Mensenlinq plaatst hun verhaal en foto in een dag- of weekblad en ook op de site van Mensenlinq.

Uitvaart Cake of champagne na de uitvaart?

Cake of champagne na de uitvaart?
Wat zijn de alternatieven en trends.

Nieuws Voormalig Real-voorzitter Sanz overleden aan coronavirus

Lorenzo Sanz (76), tussen 1995 en 2000 voorzitter van Real Madrid, is overleden aan de gevolgen van het coronavirus. Hij lag al enkele dagen in kritieke toestand in het ziekenhuis.

Nieuws Folkzanger John Prine overleden aan gevolgen coronavirus

De Amerikaanse folkzanger John Prine is overleden. De 73-jarige zanger verkeerde al enkele dagen in kritieke toestand nadat hij besmet raakte met het coronavirus.

Voorbereiden op later ‘De video heeft ons geholpen Owen los te laten uit liefde’

Met een lach en een traan kijkt Sylvana naar videobeelden van haar zoontje Owen. Een video gemaakt door Stichting Living Memories. De beelden laten een jongetje  zien dat moet lachen als zijn vader gek doet. Een jongetje dat nieuwsgierig naar zijn grote broers kijkt. Een gezin waar veel liefde aanwezig is. Maar we zien ook […]

Nieuws Vorig jaar 151.885 inwoners van Nederland gestorven

Vorig jaar zijn 151.885 inwoners van ons land gestorven, bijna 1500 minder dan in 2018. Dat telde het CBS. De meeste mensen bezweken aan kanker of hart- en vaatziekten. Ruim driekwart van de overledenen was ouder dan zeventig jaar. Er gingen relatief gezien net iets meer vrouwen dood (51 procent) dan mannen (49 procent). Bijna […]

In memoriam De geëmancipeerde apotheker Gina

Ze bezat geestdrift, doorzettingsvermogen en levenslust. En bovenal was ze een geëmancipeerde vrouw: Gina Hoving, apotheker in Burgum. Ze overleed op 29 september.

In memoriam Voor wrakduiker Klaas Koch (1950-2020) uit Zuidbroek was geen zee te hoog

Dinsdagmiddag 24 maart, half vier. Een zwarte bus rijdt door de Buurmasingel in Zuidbroek en stopt bij nummer 8. Henk Bos stapt uit en plaatst een trap op de oprit. Daarop zet hij blikjes bier, frisdrank, wat shotjes. Uit de luidsprekers op de oprit schalt Nothing else matters van Metallica luid door de straat. Op repeat.

Voorbereiden op later Bij de notaris: De erfenis naar de ex?

Meneer Hendriks zat met lichtelijk paniek in zijn ogen tegenover de notaris. Hij roerde in zijn koffie en na zijn eerste slokje startte hij zijn verhaal over zijn dochter Irene: ‘Irene gaat binnenkort trouwen.’ De notaris had wel in de gaten dat een ‘gefeliciteerd’ op dit moment misschien niet de juiste reactie was. Meneer Hendriks vervolgde zijn verhaal en legde uit dat zijn vrouw en hij niet veel vertrouwen hadden in de partnerkeuze van hun dochter. ‘We worden wat ouder en zoals u weet zijn we niet onbemiddeld, we hebben niet al die jaren gewerkt om onze erfenis te zien vertrekken bij een echtscheiding’. De notaris knikte en voelde aan waar het verhaal naar toe zou gaan.

In memoriam Dick Lukkien: icoon van de Langeleegte

Hoe dicht kunnen gevoelens van hemels geluk en ontroostbaar verdriet bij elkaar liggen. Een dag na de promotie van FC Emmen, vorige week maandag, namen vader en zoon Dick Lukkien een drankje op dit ongekende succes. Als er eentje apetrots was op deze stunt was het ‘ouwe Dick’, zoals de gelijknamige vader van de succescoach door iedereen liefkozend werd genoemd.