Door: Team Mensenlinq in Rouw

Zussen

Tijdens mijn vrijwilligerswerk in het Hospice, leerde ik een wijze les. Een les die ik nooit meer zal vergeten en die ik me, bij ieder verdrietig afscheid, herinner.

Tijdens mijn vrijwilligerswerk in het Hospice, leerde ik een wijze les. Een les die ik nooit meer zal vergeten en die ik me, bij ieder verdrietig afscheid, herinner.

De coördinator van het Hospice vertelde mij dat je je, als vrijwilliger, moet realiseren dat iedereen het afscheid van een dierbare op een eigen manier ervaart. Voor iedereen heeft de overledene een eigen status, speelt diegene een eigen rol en heeft hij of zij een eigen betekenis gehad. Ze gaf daarbij het voorbeeld van het overlijden van een moeder met vier kinderen. Twee dochters en twee zonen had deze vrouw. Alle vier de kinderen hadden hun eigen band met hun moeder, alle vier vertelden ze hun eigen verhaal en alle vier hadden ze hun eigen herinneringen aan het leven dat ze gedeeld hadden met hun moeder. ‘Dus Cick, eigenlijk sterft er niet één moeder, maar sterven er vier….’, waren de wijze woorden van de coördinator. Ik denk nog regelmatig aan deze woorden en ik kan niet anders dan ze volledig onderschrijven. Wanneer er iemand sterft, sterft één persoon met verschillende rollen en verschillende banden.

Afgelopen zomer overleed mijn zusje. Ik zeg altijd ‘zusje’, terwijl ze ouder was dan ik. Maar omdat er nog weer een zus boven kwam, werd de zus die het oudste was mijn zus en de andere dus mijn zusje. Mijn zus had een andere band met mijn zusje dan ik. Onze enige nog levende broer had ook weer een eigen band met zowel mijn zus als mijn zusje. Met mij ook, maar dat is een ander en lastiger verhaal. Om met de wijze woorden van de Hospice-coördinator te spreken; er stierven op die warme zomerdag drie zussen… de zus van mijn zus, de zus van mijn broer en mijn zusje.

Ik heb het lastig gehad met het verschil waarop wij met haar dood zijn omgegaan. Hun herinneringen die afweken van de mijne, mijn herinneringen die afweken van de hunne. Allemaal meenden we precies te weten hoe ons zusje was en hoe ze over dingen dacht. En dat was natuurlijk ook zo. Want ieder van ons had immers onze eigen relatie en geschiedenis met haar gehad. Ik denk terug aan onze jeugd, samen op één slaapkamer. Ik een sloddervos, mijn zusje alles mooi voor elkaar. Ik hield van Abba, zij van Boney M. Ik gebruikte haar borstel, zij liep over mijn kant van de kamer (dat kon ook niet anders want daar zat de deur, maar toch ergerde ik me er mateloos aan). Geloof me, er is voor twee pubermeisjes geen betere voedingsbodem voor oorlog dan dit. En dus hadden we regelmatig oorlog. De droogbloemen vlogen door de kamer, de tranen ook. 

Ook denk ik aan latere jaren. Jaren waarin we elkaar dagelijks belden, we elkaar steunden in lastige tijden, slechte grappen maakten en eindeloos konden klagen over alles en iedereen die ons dwarszat. We begrepen elkaars woorden als geen ander. Nog veel later hadden we hetzelfde volwassenen-kleurboek. We appten elkaar hoe ver we waren. Ik kreeg op mijn kop als ik buiten de lijntjes kleurde, maar een dikke zoen wanneer ik de doos potloden stuurde die ze zo graag wilde hebben. En wanneer ik zei ‘ik hou van jou’ zei ze altijd ‘love you’ terug. Eerlijk is eerlijk, ik heb ook minder fijne herinneringen. Er zijn perioden geweest waarin we ver van elkaar afstonden, elkaar te weinig spraken of gewoonweg niet naar elkaar konden luisteren. Nu mijn zusje er niet meer is, had ik die perioden graag overgeslagen, maar ook die tijd hoort bij mijn herinneringen.

Jeugdherinneringen hadden mijn broer en zus natuurlijk ook, alleen weken ze wel af van de mijne. Ook de herinneringen uit latere perioden kwamen niet overeen. Het deed me zeer om dat te merken; ik werd er verdrietig van en voelde me op sommige momenten zelfs miskend of niet erkend. Maar nu, maanden later, weet ik dat dit niets met miskenning of erkenning te maken heeft. Je hebt gewoon andere, eigen, herinneringen. Deze herinneringen zijn net zo waar als die van een ander aan eenzelfde persoon. Mits ze feitelijk juist zijn natuurlijk. Maar de band die jij met iemand hebt of had is jouw band met diegene, en die is niet te vergelijken met de band die een ander met diegene had.

En zo mis ik mijn zusje op mijn manier en op basis van mijn herinneringen. Zoals mijn zus haar zus mist en mijn broer de zijne. Het allerbelangrijkste is dat we allemaal zielsveel van haar houden en haar verschrikkelijk missen.

Door Cick Geers

Vond je dit een nuttig artikel? Deel het:



herinerhen
HerinnerHen Blijvend in herinnering

We willen hen die we moeten missen blijven herinneren. Met een HerinnerHen houdt u het verhaal van uw overleden dierbare levend. Mensenlinq plaatst hun verhaal en foto in een dag- of weekblad en ook op de site van Mensenlinq.

Uitvaart Cake of champagne na de uitvaart?

Cake of champagne na de uitvaart?
Wat zijn de alternatieven en trends.

In memoriam Alje Zandt (49): Natuurbeschermer in hart en nieren

Alje Zandt uit Havelte is op 49-jarige leeftijd overleden aan de gevolgen van kanker. Hij was woordvoerder en voorlichter van Natuurmonumenten in Noord-Nederland.

Harry van Raaij
Nieuws Oud-PSV-voorzitter Harry van Raaij (84) overleden

Op 84-jarige leeftijd is vanmorgen oud-PSV-voorzitter Harry van Raaij overleden. Hij leidde PSV tussen 1996 en 2004. Daarvoor was de in het  Brabantse Haps geboren Van Raaij penningmeester van de club uit Eindhoven. Hij was in totaal bijna drie decennia bestuurslid. Sinds 1990 is Van Raaij erelid. In het dagelijks leven was Van Raaij manager bij Philips. […]

Nieuws Baby die besmet was met coronavirus overleden

Voor het eerst is in Nederland een baby overleden die was besmet met het coronavirus. Het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) benadrukt dat het kindje ook leed aan een onderliggende aandoening. Niet eerder werd in de officiële documenten van het instituut een sterfgeval gemeld in de jongste leeftijdscategorie. Om privacyredenen wil het RIVM niet […]

Nieuws Voormalig Real-voorzitter Sanz overleden aan coronavirus

Lorenzo Sanz (76), tussen 1995 en 2000 voorzitter van Real Madrid, is overleden aan de gevolgen van het coronavirus. Hij lag al enkele dagen in kritieke toestand in het ziekenhuis.

Rouw Asverstrooiing: ter land, ter zee of in de lucht

Na een crematie van een overledene komt de vraag wat je met de as wilt doen. Je kan de as thuis bijvoorbeeld een mooi plekje geven in een urn, het laten verwerken in een sieraad of tatoeage of de as verstrooien. Als je de as wilt verstrooien zijn er verschillende mogelijkheden en regels waar je rekening mee moet houden.

Nieuws Arnout de Jong, eigenaar crematorium Haskerpoort: ‘Persoonlijke betrokkenheid is essentieel’

ADVERTORIAL. Een verlengstuk van een uitvaartverzorger. Zo ziet Arnout de Jong, eigenaar van crematorium Haskerpoort zichzelf. Hij stelt zich betrokken op ten aanzien van mensen die afscheid willen nemen van hun dierbare en denkt graag mee om het afscheid zo waardevol te maken. “Als een uitvaart mooi verloopt, is dat goed voor het rouwproces.” Jarenlang […]

Nieuws Albert Uderzo, tekenaar van Asterix en Obelix, overleden

De Franse striptekenaar Albert Uderzo, die wereldberoemd werd met Asterix en Obelix, is op 92-jarige leeftijd overleden. Zijn familie heeft dat vandaag bekendgemaakt. Uderzo ontwikkelde de stripserie samen met scenarioschrijver René Goscinny die in 1977 overleed.

Rouw Het pad van mijn vader

Java, Indonesië. Dat het warm is, merken we direct nadat we uit het kleine vliegtuig stappen dat ons met een binnenlandse vlucht naar Semarang heeft gebracht. Wanneer we voet aan de grond zetten, kijk ik mijn broer aan. We hebben ons reisdoel bereikt. Ik klem mijn hand nog wat steviger om mijn tas. Het is alsof ik de inhoud ervan duidelijk wil maken dat de bestemming nabij is. ‘Je bent er bijna, pa’.