Door: Team Mensenlinq in Rouw

Zussen

Tijdens mijn vrijwilligerswerk in het Hospice, leerde ik een wijze les. Een les die ik nooit meer zal vergeten en die ik me, bij ieder verdrietig afscheid, herinner.

Tijdens mijn vrijwilligerswerk in het Hospice, leerde ik een wijze les. Een les die ik nooit meer zal vergeten en die ik me, bij ieder verdrietig afscheid, herinner.

De coördinator van het Hospice vertelde mij dat je je, als vrijwilliger, moet realiseren dat iedereen het afscheid van een dierbare op een eigen manier ervaart. Voor iedereen heeft de overledene een eigen status, speelt diegene een eigen rol en heeft hij of zij een eigen betekenis gehad. Ze gaf daarbij het voorbeeld van het overlijden van een moeder met vier kinderen. Twee dochters en twee zonen had deze vrouw. Alle vier de kinderen hadden hun eigen band met hun moeder, alle vier vertelden ze hun eigen verhaal en alle vier hadden ze hun eigen herinneringen aan het leven dat ze gedeeld hadden met hun moeder. ‘Dus Cick, eigenlijk sterft er niet één moeder, maar sterven er vier….’, waren de wijze woorden van de coördinator. Ik denk nog regelmatig aan deze woorden en ik kan niet anders dan ze volledig onderschrijven. Wanneer er iemand sterft, sterft één persoon met verschillende rollen en verschillende banden.

Afgelopen zomer overleed mijn zusje. Ik zeg altijd ‘zusje’, terwijl ze ouder was dan ik. Maar omdat er nog weer een zus boven kwam, werd de zus die het oudste was mijn zus en de andere dus mijn zusje. Mijn zus had een andere band met mijn zusje dan ik. Onze enige nog levende broer had ook weer een eigen band met zowel mijn zus als mijn zusje. Met mij ook, maar dat is een ander en lastiger verhaal. Om met de wijze woorden van de Hospice-coördinator te spreken; er stierven op die warme zomerdag drie zussen… de zus van mijn zus, de zus van mijn broer en mijn zusje.

Ik heb het lastig gehad met het verschil waarop wij met haar dood zijn omgegaan. Hun herinneringen die afweken van de mijne, mijn herinneringen die afweken van de hunne. Allemaal meenden we precies te weten hoe ons zusje was en hoe ze over dingen dacht. En dat was natuurlijk ook zo. Want ieder van ons had immers onze eigen relatie en geschiedenis met haar gehad. Ik denk terug aan onze jeugd, samen op één slaapkamer. Ik een sloddervos, mijn zusje alles mooi voor elkaar. Ik hield van Abba, zij van Boney M. Ik gebruikte haar borstel, zij liep over mijn kant van de kamer (dat kon ook niet anders want daar zat de deur, maar toch ergerde ik me er mateloos aan). Geloof me, er is voor twee pubermeisjes geen betere voedingsbodem voor oorlog dan dit. En dus hadden we regelmatig oorlog. De droogbloemen vlogen door de kamer, de tranen ook. 

Ook denk ik aan latere jaren. Jaren waarin we elkaar dagelijks belden, we elkaar steunden in lastige tijden, slechte grappen maakten en eindeloos konden klagen over alles en iedereen die ons dwarszat. We begrepen elkaars woorden als geen ander. Nog veel later hadden we hetzelfde volwassenen-kleurboek. We appten elkaar hoe ver we waren. Ik kreeg op mijn kop als ik buiten de lijntjes kleurde, maar een dikke zoen wanneer ik de doos potloden stuurde die ze zo graag wilde hebben. En wanneer ik zei ‘ik hou van jou’ zei ze altijd ‘love you’ terug. Eerlijk is eerlijk, ik heb ook minder fijne herinneringen. Er zijn perioden geweest waarin we ver van elkaar afstonden, elkaar te weinig spraken of gewoonweg niet naar elkaar konden luisteren. Nu mijn zusje er niet meer is, had ik die perioden graag overgeslagen, maar ook die tijd hoort bij mijn herinneringen.

Jeugdherinneringen hadden mijn broer en zus natuurlijk ook, alleen weken ze wel af van de mijne. Ook de herinneringen uit latere perioden kwamen niet overeen. Het deed me zeer om dat te merken; ik werd er verdrietig van en voelde me op sommige momenten zelfs miskend of niet erkend. Maar nu, maanden later, weet ik dat dit niets met miskenning of erkenning te maken heeft. Je hebt gewoon andere, eigen, herinneringen. Deze herinneringen zijn net zo waar als die van een ander aan eenzelfde persoon. Mits ze feitelijk juist zijn natuurlijk. Maar de band die jij met iemand hebt of had is jouw band met diegene, en die is niet te vergelijken met de band die een ander met diegene had.

En zo mis ik mijn zusje op mijn manier en op basis van mijn herinneringen. Zoals mijn zus haar zus mist en mijn broer de zijne. Het allerbelangrijkste is dat we allemaal zielsveel van haar houden en haar verschrikkelijk missen.

Door Cick Geers

Vond je dit een nuttig artikel? Deel het:



herinerhen
HerinnerHen Blijvend in herinnering

We willen hen die we moeten missen blijven herinneren. Met een HerinnerHen houdt u het verhaal van uw overleden dierbare levend. Mensenlinq plaatst hun verhaal en foto in een dag- of weekblad en ook op de site van Mensenlinq.

Uitvaart Cake of champagne na de uitvaart?

Cake of champagne na de uitvaart?
Wat zijn de alternatieven en trends.

Nieuws Headlines betreffende het coronavirus.

Dit artikel zal regelmatig aangepast worden met de laatste headlines betreffende het coronavirus.

Jenne Meinema
In memoriam Jenne Meinema (1931-2020): Pionier van de bebop, aanjager van de jazz in het Noorden

Overleden is een van de bekendste jazzmuzikanten van het Noorden: saxofonist Jenne Meinema. Als ‘pionier van de bebop’ was hij aanjager van de jazz in deze regio, zowel tijdens de vele duizenden concerten die hij gaf, als in bestuurlijke functies. ‘Beste altsaxofonist van het Noorden.’ Zo werd Jenne Meinema halverwege de jaren vijftig al aangekondigd. […]

Islamitische grafstenen
Voorbereiden op later Islamitische grafstenen en grafmonumenten, de mogelijkheden in Nederland

ADVERTORIAL Moslims hebben andere gebruiken en een andere cultuur dan de meeste Nederlanders. Dat uit zich in de gewoontes, en ook in de manier waarop omgegaan wordt met rouw en de laatste rustplaats. Het zal je niet verbazen dat er veel mogelijkheden zijn voor grafstenen en -monumenten voor moslims, die door Nederlandse grafsteenspecialisten aangeboden worden. […]

Nieuws Oud-radioman Aad Bos overleden

Aad Bos, voormalig radiopresentator en muzieksamensteller bij de VARA, is na een kort ziekbed op 88-jarige leeftijd in zijn woonplaats Laren overleden. Dat meldt zijn dochter.

Rouw Vijf tips om een prachtig kaartje te schrijven voor iemand die rouwt.

De rouw na het verlies van een dierbare is een moeilijke periode. Zeker in deze tijd met een lockdown en coronamaatregelen. Door kleine, betekenisvolle gebaren kunnen we er toch voor elkaar zijn. Een mooie manier om je medeleven te tonen, is door het sturen van een kaartje. Maar… Wat moet je in dat kaartje schrijven? Met deze vijf tips schrijf je een prachtige kaart voor iemand die rouwt.   Maak je […]

Nieuws Oud-zwemster Petra Hillenius overleden

NIEUWEGEIN – Oud-topzwemster Petra Hillenius is op 52-jarige leeftijd overleden. De voormalig specialiste op de schoolslag, die meedeed aan de Olympische Spelen van 1984 in Los Angeles, leed aan de spierziekte ALS. De zwembond KNZB bracht het overlijdensbericht maandag naar buiten.

In memoriam Gerard Hulshof: ‘Als jullie dit lezen ben ik helaas niet meer onder jullie’

Gerard Hulshof is niet meer. Hij is dinsdag overleden aan de gevolgen van kanker. Daarmee verliest Groningen ‘een van de grondleggers van de dance-scene in Groningen’. Hij nam in een laatste bericht op Facebook afscheid van zijn volgers.

Online onsterfelijkheid De vingerafdruk van een overledene

Een foto plaatsen op Instagram, even een snel bericht op Facebook of Twitter. Je kleding bestel je handig via je online account bij internetwinkels, contact met je jeugdvriendin hou je via de mail.  Je hebt meer foto’s op je mobiel opgeslagen dan er ooit in een fotoalbum geplakt kunnen worden. Je filmpjes en documenten staan handig en overzichtelijk opgeslagen in ‘the cloud’. We staan er niet bij stil, maar veel van wat we in ons leven doen en meemaken gebeurt digitaal, online of staat in verbinding met het web. Allemaal prima zolang je er zelf nog bij kunt. Maar wat gebeurt er met jouw online leven als je er niet meer bent? In deze serie praat Cick Geers met digitaal specialist Sander van der Meer over de vele facetten van een erfenis die niet in waarde is uit te drukken: je digitale nalatenschap.