Door: Team Mensenlinq in In memoriam

Wegbereider voor de vrede en eigenzinnig.

Oorlog kent alleen maar verliezers, zei de Groninger polemoloog Hylke Tromp. Hij zette zich zijn leven lang in voor de vrede en nam daarbij geen blad voor de mond, hij overleed hij op 85-jarige leeftijd

Waarschijnlijk had Hylke Tromp het helemaal niet zo’n goed idee gevonden: een stuk over hemzelf. ‘Waar ik vandaan kom, hoe ik in elkaar zit, is niet belangrijk’, zei hij in de jaren tachtig tijdens een radio-interview met Joop van Tijn. De zaak; daar ging het hem om. De noodzaak te doorgronden wat oorlog veroorzaakt, en wat de voorwaarden zijn voor vrede.

Als hoogleraar aan de Rijksuniversiteit Groningen en directeur van het Gronings Polemologisch Instituut was hij een begeesterd analist en aimabel leermeester die zijn visie geenzins onder stoelen of banken stak. Oorlog, zei hij, kent alleen maar verliezers.

Hij was gefascineerd door de Eerste Wereldoorlog die, zo meende hij, in het bijzonder de zinloosheid van de oorlog illustreerde. Geregeld nam hij zijn studenten, maar ook vrienden mee naar de slagvelden rondom Ieper.

Fantastisch verteller

Vriend Dick Dalmolen, toenmalig hoofdredacteur van Nieuwsblad van het Noorden , herinnert zich zo’n bezoek. ,,Hij was een fantastisch verteller. Dan dook hij met ons een bosschage in waar een hut verscholen lag en vertelde dat Hitler daar als korporaal zou hebben verbleven.’‘

,,En dat 1 kilometer verderop een jonge majoor uit Engeland was gelegerd die Winston Churchill heette. Bijna te mooi om waar te zijn. Maar ik heb het later opgezocht en het klopte: daar hadden die twee mannen inderdaad tegenover elkaar gelegen.’’

Hylke Wybe Tromp werd in 1935 geboren in Sneek, als oudste zoon in een katholiek gezin met drie kinderen. Zijn vader dreef een fotowinkel annex drogisterij en legde als enthousiast fotograaf/filmer een aantal Elfstedentochten vast.

Hij had ambities voor zijn kinderen: stuurde ze naar het gymnasium omdat dat moeilijker, dus beter zou zijn. Hylke, Bart en zus Greetje zouden allen sociologie studeren. Tromps negen jaar jongere broer Bart, in 2007 overleden, werd, naast hoogleraar, een bekend auteur en PvdA-ideoloog.

Het was een beschutte jeugd in Sneek, zo vertelden beide broers in voornoemd radio-interview; in het gezin werden meningsverschillen nimmer met de vuisten, maar altijd met woorden beslecht.

Navo-staarders

Tromp kwam na zijn studie in Nijmegen in 1964 terecht bij het Polemologisch Instituut, opgericht door Bernard Röling, die hij in 1979 opvolgde als directeur. Het waren de jaren waarin de Koude Oorlog de wereldagenda domineerde.

Tromp schreef in 1974 een boek De Navo-staarders; de bewapeningspolitiek voor arbeiders verklaard , dat veel aandacht genoot. Hij vond dat Nederland uit de Navo moest.

Dit gedachtegoed werd niet door iedereen gedeeld. RUG-hoogleraar Hans Renner, tijdens de Praagse Lente in 1968 uit het toenmalige Tsjecho-Slowakije naar Groningen gevlucht, wreef zich destijds in de ogen.

,,Ik had de Sovjet-Unie als totalitair systeem aan den lijve ondervonden. Toen werd ik in Nederland geconfronteerd met Hylke Tromp. Zijn idee-fixe was dat Rusland de westerse ontwapening zou volgen en de vrede zou intreden. Ik heb altijd betreurd dat hij dat zo zag. Maar veel mensen zagen in hem toen een vredesapostel. En hij bewandelde die weg naar de vrede eigenzinnig.’’

Intrigerende man

Toen in 1990 het IJzeren Gordijn werd ontmanteld, was het met de Koude Oorlog gedaan. ,,Binnen enkele jaren draaide hij 180 graden om’’, zegt Renner.

,,Toen de Sovjet-Unie regionale conflicten kreeg, vond hij dat de Navo in moest grijpen. Een compleet andere benadering door dezelfde Hylke Tromp. Wat hem siert, is dat hij die denkfout altijd heeft erkend. Hij was niet dogmatisch. Een intrigerende man. Hij verdient een biografie.’’

Tromp schreef columns voor de DGP-kranten die vaak fel van toon waren. Hij had liever dat mensen zich opwonden over zijn stukken, zei hij, dan lázen ze ze tenminste.

Internationale veiligheid

In 1993 kreeg hij de leerstoel Internationale Veiligheid aan de RUG, nadat het Polemologisch Instituut was opgeheven. Hij richtte zijn aandacht op de burgeroorlog in Joegoslavië, waar hij directeur werd van het Center for International Studies in Dubrovnik.

Hij maakte een veelbekeken documentaireserie over de oorlog voor de VPRO en zorgde er samen met Dick Dalmolen, journalist Kees Wiese, Nieuwsblad -hoofdredacteur Ton Schuurmans, en hoogleraren Doeko Bosscher en Hans Renner voor dat de RUG een eigen opleiding journalistiek kreeg.

Tromp, inmiddels gescheiden van zijn eerste vrouw Ineke Stoffers, met wie hij zoon Bart en dochter Irene kreeg, ontmoette in Kroatië zijn tweede vrouw, onderzoekster Nena Vrkic en verhuisde met haar naar Den Haag. Ze kregen twee kinderen: dochter Mara en zoon Hylke.

In 2000 ging hij met pensioen, maar kampte met afnemende gezondheid na een serie kleine hersenbloedingen. Hylke Tromp, eigenzinnig wegbereider voor de vrede, overleed zondag 14 februari.

Bron Leeuwarder Courant. Geplaatst 3-3-2021

Vond je dit een nuttig artikel? Deel het:



herinerhen
HerinnerHen Blijvend in herinnering

We willen hen die we moeten missen blijven herinneren. Met een HerinnerHen houdt u het verhaal van uw overleden dierbare levend. Mensenlinq plaatst hun verhaal en foto in een dag- of weekblad en ook op de site van Mensenlinq.

Uitvaart Cake of champagne na de uitvaart?

Cake of champagne na de uitvaart?
Wat zijn de alternatieven en trends.

Rouw Tips van rouwtherapeut Renny Bos: ‘’Weggooien kan altijd nog!’’

Voor de één een makkelijkere klus dan voor de ander: het opruimen van het huis of de spullen van de dierbare overledene. Rouwtherapeut Renny Bos geeft aan beiden hetzelfde advies: ‘’Gooi niet overhaast spullen weg die waarde hebben. Ook opruimen hoort bij het rouwproces.’’

Rouw 7 handreikingen voor omgaan met mensen in rouw

Ton Zijderveld stelde zeven handreikingen op hoe je het beste kan omgaan met een mens in rouw.

Nieuws Enige kleinzoon van Elvis Presley overleden op 27-jarige leeftijd

De enige kleinzoon van Elvis Presley is op 27-jarige leeftijd overleden. Benjamin Keough beroofde zichzelf van het leven in Calabasas, nabij Los Angeles, meldt TMZ.

In memoriam Witte Jan Oosting uit Emmen, een terriër die van een geintje hield

Tijd van Leven beschrijft het gepasseerde bestaan van mensen met een bijzonder verhaal. Vandaag Jan Oosting uit Emmen (1948-2019).

Coaching Gemis dat niet meer oplost.

Ik lees veel om me te blijven ontwikkelen op het gebied van verliesverwerking. Een opmerking die ik in een aantal interviews tegenkwam in de afgelopen periode van achterblijvende ouders was: “Nooit kun je je trots zijn over de kinderen met hem of haar delen”. Het is een thema dat in je leven altijd blijft terugkomen. […]

herinerhen
HerinnerHen Gerard Adema

Een klein jongetje, met een lapje voor het oog, staat met een plantenspuit in de hand. Hij moet de gipsmal nat houden terwijl zijn opa, kunstenaar
Gerhardus Adema, doorwerkt aan de bronzen koe ‘Us mem’. Gerard, oudste in een Leeuwarder Rooms gezin met vier kinderen, was dol op zijn opa. Net zoals zijn kleinkinderen later dol op hem waren.

Docters van Leeuwen
Nieuws Ex-topambtenaar Arthur Docters van Leeuwen overleden

Oud-topambtenaar Arthur Docters van Leeuwen is overleden. Meerdere mensen die met hem hebben gewerkt bevestigen berichtgeving door de NOS hierover. Docters van Leeuwen is 75 jaar geworden. Hij was al enige maanden ziek. Docters van Leeuwen was een van de bekendste ambtenaren van Nederland, achtereenvolgens als hoofd van de Binnenlandse Veiligheidsdienst (BVD) en voorzitter van […]

Nieuws Vera Lynn (103), de zangeres van We’ll meet again, overleden

De Britse zangeres Vera Lynn is op 103-jarige leeftijd overleden. Dat heeft haar familie bevestigd. De zangeres en actrice is vooral bekend van hits als We’ll Meet Again, waarvan haar vertolking enorm populair was tijdens de Tweede Wereldoorlog.