Door: Team Mensenlinq in Online onsterfelijkheid

Wanneer een presentatie dichtbij komt

Een foto plaatsen op Instagram, even een snel bericht op Facebook of Twitter. Je kleding bestel je handig via je online account bij internetwinkels, contact met je jeugdvriendin hou je via de mail.  Je hebt meer foto’s op je mobiel opgeslagen dan er ooit in een fotoalbum geplakt kunnen worden. Je filmpjes en documenten staan handig en overzichtelijk opgeslagen in ‘the cloud’. We staan er niet bij stil, maar veel van wat we in ons leven doen en meemaken gebeurt digitaal, online of staat in verbinding met het web. Allemaal prima zolang je er zelf nog bij kunt. Maar wat gebeurt er met jouw online leven als je er niet meer bent? In deze serie praat Cick Geers met digitaal specialist Sander van der Meer over de vele facetten van een erfenis die niet in waarde is uit te drukken: je digitale nalatenschap.

Sander van der Meer, autoriteit op het gebied van de digitale nalatenschap, wordt regelmatig in het hele land uitgenodigd voor het geven van lezingen en presentaties. Daarnaast verzorgt hij als gastdocent lessen op het gebied van de digitale erfenis, online nalatenschap en het veilig stellen van (dierbare) data. Van een buurthuis met 15 bezoekers, een zakelijke TedX tot een zaal met meer dan 500 geïnteresseerden; Sander vertelt graag over zijn vakgebied en hoopt daarmee de bewustwording te vergroten.

Sander heeft mij uitgenodigd om een gastles bij te wonen; ik schuif aan bij een groep bijna- uitvaartleiders. Zij volgen de beroepsopleiding bij Meander in Zwolle. Een les ‘digitale nazorg’ staat die ochtend in de planning. Kort voor de les spreek ik Sander en vraag hem wat deze presentaties voor hem betekenen. ‘Het zal in deze groep vast niet gebeuren, want deze mensen kiezen voor een baan in de uitvaartbranche, maar het gebeurt me nog weleens dat mensen weglopen tijdens mijn presentatie’, vertelt Sander. ‘Zo gaf ik laatst een presentatie in het land. Na nog geen tien minuten zie ik op de derde rij een man en een vrouw naar elkaar knikken. Ze staan vrijwel tegelijk op en proberen zo onopvallend mogelijk de zaal te verlaten. In de pauze komen de man en vrouw naar mij toe gelopen. Ze blijken Johan* en Els* te zijn, de ouders van de 33-jarige Arnold*. Hun zoon is zes maanden geleden overleden en was vanuit de ‘LHBTI-gemeenschap’ bijzonder actief op internet. Johan en Els waren naar de presentatie gekomen omdat ze zich afvroegen wat er nog op social media en qua profielen op websites van Arnold  te vinden zou kunnen zijn. Informatie waar zij geen weet van hadden’. Maar waarom waren ze opgestaan en hadden ze de zaal verlaten? ‘Vooropgesteld: ik realiseer me dat mijn werkgebied een ‘beladen’ onderwerp kan zijn. Daarom voeg ik altijd wat humor toe om het luchtig te houden. Het aanhoren van presentaties is sowieso vermoeiend. Daarom zie je bij mij ook geen ellenlange slides met veel (te kleine) teksten en bullets, maar maak ik gebruik van multimedia, voorbeeldfilmpjes en veel waargebeurde en recente voorbeelden. Omdat in het begin van de presentatie een heftig en gelijkend voorbeeld werd aangehaald, was dat zó herkenbaar voor Johan en Els; het kwam (te) dichtbij. Alles kwam weer boven en met name de emotie. Ik snap dat helemaal’. 

Ik ga het meemaken en neem plaats in de kleine zaal met studenten. Sander steekt van wal. Vol passie neemt hij de zaal mee in de wereld van social media, vergrendelde telefoons en verloren foto’s en filmpjes. iClouds, Google Drives en dropboxaccounts; ze herbergen schatten die voor nabestaanden onbetaalbaar zijn; verstopt achter wachtwoorden staan ze het rouwproces menigmaal in de weg. De wirwar aan juridische onduidelijkheden, rechten, plichten, on- en mogelijkheden: er is nog zoveel onduidelijk in de wereld van de online nalatenschap. Om nog maar niet te zwijgen van het risico op identiteitsfraude; de identiteit van overledenen schijnt roofgoed te zijn. 

Ieder voorbeeld dat Sander noemt kan ik relateren aan iets dat mij persoonlijk raakt. Ook mijn kinderen brengen hun leven nagenoeg volledig online door. Ze Snappen, Whatsappen en Instagrammen alles wat ze meemaken. En Apple slaat het allemaal op in the cloud. Handig, alles op één plek… voor de rechtmatige eigenaar. Maar wat als die eigenaar is overleden? Van wie is dan die Cloud? En wat als daar het antwoord te vinden is voor de ouders van een overleden kind die maar één vraag hebben: waar was je allemaal mee bezig in de laatste maanden van je leven? 

Ook ik heb op mijn telefoon meerdere Whatsapp gesprekken staan die ik regelmatig teruglees. Van de hilarische verhalen van mijn vriendinnen tot de flauwe grappen in de ‘familie-app’. De lappen tekst van mijn dochter over studieperikelen, de ultrakorte berichtjes van mijn zoon die vaak niet verder komt dan ‘Ja’ en ‘Ok’.  De tekstjes van mijn lief zijn de vervangers van de liefdesbrieven van vroeger…. Ik doe ze nooit meer weg. Nooit geweten dat die berichtjes, óók op mijn telefoon, gewoon in het niets oplossen wanneer de afzender er niet meer is.

Ik maak gebruik van alle online mogelijkheden en dat is goed. Maar er is ook een keerzijde; en daar heb ik nooit zo bij stil gestaan. Tot nu. 

*de namen Johan, Els en Arnold zijn vanwege privacyoverwegingen gefingeerd.

Vond je dit een nuttig artikel? Deel het:



herinerhen
HerinnerHen Blijvend in herinnering

We willen hen die we moeten missen blijven herinneren. Met een HerinnerHen houdt u het verhaal van uw overleden dierbare levend. Mensenlinq plaatst hun verhaal en foto in een dag- of weekblad en ook op de site van Mensenlinq.

Uitvaart Cake of champagne na de uitvaart?

Cake of champagne na de uitvaart?
Wat zijn de alternatieven en trends.

Rouw LIEFDE IS VRIJ ZIJN…. TE VLIEGEN AL IS HET MAAR EEN PAAR SECONDEN

Gebroken zit ze voor me. Uit iedere porie ademt ze verdriet. Maar tussen de tranen die vrijwel onafgebroken over haar wangen rollen, zie ik het vuur in haar ogen. Een vuur dat de niet aflatende liefde voor haar zoon weerspiegelt. ‘Zijn dood is één grote vergissing’, zegt ze. ‘Ik heb begrip voor zijn daad; ik weet waar het vandaan komt…. Maar ik weet ook dat het voorkomen had kunnen worden. Ami had niet hoeven sterven…’

Nieuws Terminaal zieke jongen bezoekt dankzij goed doel nog één keer Zwitserse bergen

De foto van een terminaal zieke jongen uit Assen maakt grote impact op social media en ontvangt tientallen reacties.

Nieuws Delftse onderzoekers ontwikkelen een ‘levende’ doodskist

Onderzoekers van de TU Delft hebben een doodskist ontwikkeld van een levend organisme, dat normaal in wortels van bomen, planten en paddenstoelen zit. Volgens de universiteit kunnen afvalstoffen van het menselijk lichaam hiermee versneld omgezet worden in voedingsstoffen, waarmee het een verrijkte voedingsbodem levert voor alles dat boven de grond groeit. “De Living Cocoon laat […]

Coaching Ik moet afscheid nemen van mijn ouders, maar ook van mijn kindertijd

Tegenover me zit een mooie, ingetogen vrouw, pratend met zachte stem in weloverwogen woorden. Haar vader is overleden, maar dat is niet de reden waarom ze komt. ‘Tuurlijk weet ik dat mijn kindertijd ver achter me ligt. En dat ik geen last meer hoef te hebben van mijn dominante vader en mijn afwezige moeder. Maar toch kom er ik elke keer weer op terug, merk ik dat ik er wel last van heb en dat ik in alles zo reageer als mijn ouders dat gewenst zouden hebben.’

Achter de deuren van de dood De NalatenschapsMakelaar

Er hangt een zweem van mysterie en onbekendheid rondom het werken in de uitvaartbranche. Alles rondom de dood is sowieso voor veel mensen een lastig onderwerp, laat staan als je er je beroep van hebt gemaakt. Wat beweegt iemand om het laatste afscheid van een persoon als werkterrein te hebben? Wat houdt het vak in? Is het een roeping, een bewuste keuze? Wat betekent het voor je persoonlijke leven als je in een branche werkt waar de dood een (prominente) rol speelt? In deze serie spreekt Cick Geers met mensen die hun werk uitvoeren rondom de dood.

Nieuws Zanger Dries – Andres – Holten op 84-jarige leeftijd overleden

VENLO – Zanger en tekstschrijver Dries Holten is op 84-jarige leeftijd overleden. Hij werd vooral bekend als Andres, de helft van het duo Sandra en Andres, dat hij samen met Sandra Reemer vormde van 1966 tot 1975. Met hun nummer Storybook Children stonden ze in 1968 dertien weken in de Top 40.

Nieuws Schrijver Mindert Wijnstra (74) overleden

In zijn woonplaats Warns is schrijver en verhalenverteller Mindert Wijnstra overleden. Wijnstra was al een aantal jaren ernstig ziek. Hij had prostaatkanker en kreeg daar een beroerte overheen. Mindert Wijnstra werd 74 jaar oud. Hij was getrouwd en had twee dochters. Met één van hen, Babs, werkte hij veel samen. Zij tekende veel van de afbeeldingen in zijn boeken.