Door: Team Mensenlinq in Online onsterfelijkheid

Wanneer een presentatie dichtbij komt

Een foto plaatsen op Instagram, even een snel bericht op Facebook of Twitter. Je kleding bestel je handig via je online account bij internetwinkels, contact met je jeugdvriendin hou je via de mail.  Je hebt meer foto’s op je mobiel opgeslagen dan er ooit in een fotoalbum geplakt kunnen worden. Je filmpjes en documenten staan handig en overzichtelijk opgeslagen in ‘the cloud’. We staan er niet bij stil, maar veel van wat we in ons leven doen en meemaken gebeurt digitaal, online of staat in verbinding met het web. Allemaal prima zolang je er zelf nog bij kunt. Maar wat gebeurt er met jouw online leven als je er niet meer bent? In deze serie praat Cick Geers met digitaal specialist Sander van der Meer over de vele facetten van een erfenis die niet in waarde is uit te drukken: je digitale nalatenschap.

Sander van der Meer, autoriteit op het gebied van de digitale nalatenschap, wordt regelmatig in het hele land uitgenodigd voor het geven van lezingen en presentaties. Daarnaast verzorgt hij als gastdocent lessen op het gebied van de digitale erfenis, online nalatenschap en het veilig stellen van (dierbare) data. Van een buurthuis met 15 bezoekers, een zakelijke TedX tot een zaal met meer dan 500 geïnteresseerden; Sander vertelt graag over zijn vakgebied en hoopt daarmee de bewustwording te vergroten.

Sander heeft mij uitgenodigd om een gastles bij te wonen; ik schuif aan bij een groep bijna- uitvaartleiders. Zij volgen de beroepsopleiding bij Meander in Zwolle. Een les ‘digitale nazorg’ staat die ochtend in de planning. Kort voor de les spreek ik Sander en vraag hem wat deze presentaties voor hem betekenen. ‘Het zal in deze groep vast niet gebeuren, want deze mensen kiezen voor een baan in de uitvaartbranche, maar het gebeurt me nog weleens dat mensen weglopen tijdens mijn presentatie’, vertelt Sander. ‘Zo gaf ik laatst een presentatie in het land. Na nog geen tien minuten zie ik op de derde rij een man en een vrouw naar elkaar knikken. Ze staan vrijwel tegelijk op en proberen zo onopvallend mogelijk de zaal te verlaten. In de pauze komen de man en vrouw naar mij toe gelopen. Ze blijken Johan* en Els* te zijn, de ouders van de 33-jarige Arnold*. Hun zoon is zes maanden geleden overleden en was vanuit de ‘LHBTI-gemeenschap’ bijzonder actief op internet. Johan en Els waren naar de presentatie gekomen omdat ze zich afvroegen wat er nog op social media en qua profielen op websites van Arnold  te vinden zou kunnen zijn. Informatie waar zij geen weet van hadden’. Maar waarom waren ze opgestaan en hadden ze de zaal verlaten? ‘Vooropgesteld: ik realiseer me dat mijn werkgebied een ‘beladen’ onderwerp kan zijn. Daarom voeg ik altijd wat humor toe om het luchtig te houden. Het aanhoren van presentaties is sowieso vermoeiend. Daarom zie je bij mij ook geen ellenlange slides met veel (te kleine) teksten en bullets, maar maak ik gebruik van multimedia, voorbeeldfilmpjes en veel waargebeurde en recente voorbeelden. Omdat in het begin van de presentatie een heftig en gelijkend voorbeeld werd aangehaald, was dat zó herkenbaar voor Johan en Els; het kwam (te) dichtbij. Alles kwam weer boven en met name de emotie. Ik snap dat helemaal’. 

Ik ga het meemaken en neem plaats in de kleine zaal met studenten. Sander steekt van wal. Vol passie neemt hij de zaal mee in de wereld van social media, vergrendelde telefoons en verloren foto’s en filmpjes. iClouds, Google Drives en dropboxaccounts; ze herbergen schatten die voor nabestaanden onbetaalbaar zijn; verstopt achter wachtwoorden staan ze het rouwproces menigmaal in de weg. De wirwar aan juridische onduidelijkheden, rechten, plichten, on- en mogelijkheden: er is nog zoveel onduidelijk in de wereld van de online nalatenschap. Om nog maar niet te zwijgen van het risico op identiteitsfraude; de identiteit van overledenen schijnt roofgoed te zijn. 

Ieder voorbeeld dat Sander noemt kan ik relateren aan iets dat mij persoonlijk raakt. Ook mijn kinderen brengen hun leven nagenoeg volledig online door. Ze Snappen, Whatsappen en Instagrammen alles wat ze meemaken. En Apple slaat het allemaal op in the cloud. Handig, alles op één plek… voor de rechtmatige eigenaar. Maar wat als die eigenaar is overleden? Van wie is dan die Cloud? En wat als daar het antwoord te vinden is voor de ouders van een overleden kind die maar één vraag hebben: waar was je allemaal mee bezig in de laatste maanden van je leven? 

Ook ik heb op mijn telefoon meerdere Whatsapp gesprekken staan die ik regelmatig teruglees. Van de hilarische verhalen van mijn vriendinnen tot de flauwe grappen in de ‘familie-app’. De lappen tekst van mijn dochter over studieperikelen, de ultrakorte berichtjes van mijn zoon die vaak niet verder komt dan ‘Ja’ en ‘Ok’.  De tekstjes van mijn lief zijn de vervangers van de liefdesbrieven van vroeger…. Ik doe ze nooit meer weg. Nooit geweten dat die berichtjes, óók op mijn telefoon, gewoon in het niets oplossen wanneer de afzender er niet meer is.

Ik maak gebruik van alle online mogelijkheden en dat is goed. Maar er is ook een keerzijde; en daar heb ik nooit zo bij stil gestaan. Tot nu. 

*de namen Johan, Els en Arnold zijn vanwege privacyoverwegingen gefingeerd.

Vond je dit een nuttig artikel? Deel het:



herinerhen
HerinnerHen Blijvend in herinnering

We willen hen die we moeten missen blijven herinneren. Met een HerinnerHen houdt u het verhaal van uw overleden dierbare levend. Mensenlinq plaatst hun verhaal en foto in een dag- of weekblad en ook op de site van Mensenlinq.

Uitvaart Cake of champagne na de uitvaart?

Cake of champagne na de uitvaart?
Wat zijn de alternatieven en trends.

In memoriam Deze bekende Friezen overleden in 2020

In 2020 namen we afscheid van bekende politici, kunstenaars, sporters en ondernemers in Friesland en binnen- en buitenland. Een overzicht van de prominenten die ons dit jaar ontvielen. Januari 4 Jan Doeksen (84), Baaiduinen, 7 Sjoerd de Vries (78), Leeuwarden, kunstenaar 12 Aart Staartjes (81), Dronryp, acteur 12 Kees Dijker (57), Maastricht, gitarist Kobus Gaat Naar Appelscha 12 Klaas Bijleveld (78), […]

Nieuws Vorige week weer zo’n 2000 meer mensen overleden dan gemiddeld

Onderzoekers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) en het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) melden dat er vorige week rond de 2000 mensen meer zijn overleden dan het gemiddelde van de eerste tien weken van dit jaar. Dat is vergelijkbaar met een week eerder.

Nieuws Bedrijven laten overledene als hologram herleven op uitvaart

Celebrity Kim Kardashian kreeg voor haar verjaardag een hologram van haar overleden vader, maar ook in Nederland kun je sinds kort een overledene in een hologram laten voortleven. Verschillende bedrijven bieden sinds kort diensten aan als ‘speech op je eigen uitvaart’, waardoor iemand die net is overleden naast de kist vrienden en familie kan toespreken. […]

In memoriam Robbin Tingen kwam om na de training van Asser Boys: een jongen die keek met zijn hart

Robbin Tingen zou vandaag 20 jaar worden. Zou, want Robbin is een van twee jongens die vorig jaar september in Assen omkwam na de training van Asser Boys.

Geen categorie Kardinaal Simonis (88) overleden

Kardinaal Adrianus Simonis, emeritus aartsbisschop van Utrecht, is overleden. Simonis, decennialang het gezicht van de Rooms-Katholieke Kerk in Nederland, was 88 jaar.

Uitvaart Uitvaart Etiquette

“Dames en heren, vergeet u niet, als u straks na de uitvaart huiswaarts keert, om uw telefoon weer aan te zetten…”. Een prachtige manier, van een uitvaartleider die ik ken, om de genodigden bij de uitvaart te vertellen dat zij er natuurlijk niet aan herinnerd hoeven worden om de smartphone uit te zetten.

Nieuws Racelegende Stirling Moss overleden

De Britse autosportlegende Stirling Moss is overleden. De voormalig coureur die furore maakte in de jaren ’50 en ’60 is 90 jaar geworden.

Nieuws Man overleden bij bedrijfsongeval in Ternaard

Bij een bedrijfsongeval aan de Hantumerweg in Ternaard is woensdag een man om het leven gekomen. De man raakte bekneld in een machine.