Nieuws

Voormalig Sovjet-leider Michail Gorbatsjov overleden

MOSKOU – De voormalige leider van de Sovjet-Unie, Michail Gorbatsjov, is op 91-jarige leeftijd overleden, melden het Russische persbureau Interfax en andere staatsmedia. Hij geldt als hervormer van de alleenheersende communistische partij van de Sovjet-Unie. Dat leidde tot het einde van de Koude Oorlog en uiteindelijk ook tot het uiteenvallen van het land. Maar hij maakte ook de hereniging van Duitsland mogelijk.

Gorbatsjov ontving in 1990 de Nobelprijs voor de Vrede. Hij was kort president, van maart 1990 tot eind december 1991. Maar daarvoor was hij vanaf 1985 de machtige secretaris-generaal van de communistische partij. Met zijn nieuwe beleid maakte hij Russische begrippen wereldwijd bekend, zoals glasnost (openheid) en perestrojka (hervorming).

Advertentie

Michail Gorbatsjov met Ronald Reagan in 1986. Ⓒ ANP / WORLD HISTORY ARCHIVE

Tijdens zijn bezoeken aan het Westen besefte ‘Gorbi’ al snel dat zijn land achter het IJzeren Gordijn hopeloos achterliep. De Sovjet-Unie zou alleen zijn positie als wereldmacht kunnen behouden als er ingrijpende hervormingen zouden komen. De toch al belabberde economie liep nog meer averij op door de Sovjetinvasie van Afghanistan in 1979. Een nieuwe wapenwedloop stuwde de defensie-uitgaven op.

Advertentie

Hij besloot in 1989 een einde te maken aan de kostbare bezetting van Afghanistan. Ook verbeterde hij de relatie met Washington en zette Moskou de eerste voorzichtige stapjes naar een vrijemarkteconomie. De Sovjetburgers kregen na zeventig jaar meer vrijheden dan ooit. Politieke gevangen kwamen vrij en dissidente bewegingen schoten als paddenstoelen uit de grond.

Gorbatsjovs hervormingen kregen al snel een sneeuwbaleffect in andere Oostbloklanden. Moskou greep niet in om dat te voorkomen, zoals dat in 1968 in Tsjechoslowakije nog wel het geval was. Deze ontwikkelingen leidden in november 1989 onverwacht tot de val van de Berlijnse Muur. Moskou stemde in met de Duitse hereniging en zelfs met de terugtrekking van de Sovjettroepen uit alle Oost-Europese landen.

Jeltsin

In 1990 liet Gorbatsjov zich kiezen tot president van de Sovjet-Unie om zijn macht als staatshoofd te behouden. Zo werd hij de eerste gekozen president van de Sovjet-Unie, maar tevens de laatste. Hij werd opgevolgd door Boris Jeltsin, die vorm probeerde te geven aan een vernieuwde en verkleinde Unie met slechts acht republieken.

Advertentie

Gorbatsjov werd in het buitenland geprezen. In eigen land gold hij vooral als de man die de Sovjet-Unie naar de ondergang hielp. Hij richtte een paar keer een politieke partij op, maar zonder enig succes. Hij had ook nog herhaaldelijk kritiek op president Vladimir Poetin, die de verworvenheden van glasnost, zoals vrijheid van meningsuiting, weer terugdraaide.

Bron: De Telegraaf. Geplaatst: 31-8-2022. Foto: Ⓒ ANP / MARY EVANS PICTURE LIBRARY LTD.

 

Advertentie