Door: Team Mensenlinq in Rouw

Liever een stille tocht dan een onverwerkt trauma’

Laurie Faro vroeg zich af waarom we tegenwoordig zo anders omgaan met schokkende voorvallen. Onlangs promoveerde ze aan de Tilburgse universiteit. Die ijzingwekkende stilte, op het geklapper van de vlaggen na. De emoties bij het koningspaar. Die eindeloze rouwstoet. Al die belangstellenden langs de snelweg, tussen Eindhoven en Hilversum.

Foto: ANP REMKO DE WAAL

Het was een zomerse dag, in juli, toen de eerste slachtoffers van de tragedie met vlucht MH17 in Nederland terugkeerden. En toch stond het kippenvel centimeters hoog op de armen en had heel het land het een paar uur ontzettend koud.

Vliegramp

Hoe anders ging dat in 1977, toen op Tenerife bijna 600 mensen (onder wie 238 Nederlanders) om het leven kwamen bij een botsing tussen vliegtuigen van de KLM en Pan Am? Vlak voor haar promotie, vanmiddag aan de Tilburgse universiteit, zal Faro de verschillen in rouwbeleving na de twee rampen laten zien aan de hand van beeldfragmenten. Faro: ,,De lijkkisten van de slachtoffers van Tenerife stonden op elkaar gestapeld op een soort vrachtwagen in een hangar. Er was een touw omheen gespannen. Aan de toenmalige KLM-directeur werd gevraagd of nabestaanden welkom waren in die ruimte. Zijn zakelijke antwoord: ‘Nee, op last van de Rijkspolitie is dit hele proces afgesloten’.” De voormalige advocate Faro (57) onderzocht de functie van verschillende monumenten: dat voor de vrouwen in het Ravensbrück-concentratiekamp op het Museumplein in Amsterdam, de monumenten voor doodgeboren kindjes in Nijmegen, Roermond en Sittard, de herdenkingsplek voor de slachtoffers van de treinramp bij Harmelen in 1962 en het digitale monument voor de joodse gemeenschap in Nederland.  De vrouwen van Ravensbrück moesten na de bevrijding 30 jaar wachten op het kunstwerk op het Museumplein, in Harmelen kwam pas een halve eeuw na de treinramp die 93 levens eiste een monument. Het digitale joodse monument staat sinds 2005 (60 jaar na afloop van de Tweede Wereldoorlog) online en ook pas sinds deze eeuw verschenen de door Faro onderzochte herdenkingsplekken voor doodgeboren kinderen. ,,Het is onvoorstelbaar hoe anders er nu met die kindjes en hun ouders om wordt gegaan. Ik heb met veel mensen gesproken die tientallen jaren geleden een overleden kindje hebben gekregen en daar zit nog zo veel verdriet. Vaak hebben ze de dood van het kind wel verwerkt, maar de nasleep niet.’’

Emoties

Vaak komen emoties over traumatische gebeurtenissen pas op als betrokkenen op leeftijd komen, merkt Faro. ,,Als ze met pensioen gaan, meer tijd krijgen om na te denken over het leven dat ze hebben gehad. Dat is één van de redenen dat monumenten zo veel later ontstaan. Ik moet vaak denken aan de joodse psycholoog Nico Frijda, die meerdere familieleden heeft verloren in de oorlog. Hij zegt: door over je emoties te zwijgen, ga je als geamputeerde door het leven. Gekreukeld papier wordt nooit meer glad, maar door over trauma’s te praten ben je alleen nog maar mank. Daar hebben monumenten een belangrijke rol, ze zorgen voor erkenning, hebben een helende werking.” Deze maand liepen overal in het land de marktpleinen vol met een geschokte menigte die de aanslagen in Parijs wilde herdenken. ,,Dat komt vooral door de sociale media. We zien alles, we krijgen alle beelden binnen. Dat zorgt voor een veel grotere schok. Sommige stille tochten of bijeenkomsten zijn opvallend, maar het is in alle gevallen beter dan jaren te moeten zwijgen over onverwerkte trauma’s.”

Vond je dit een nuttig artikel? Deel het:



herinerhen
HerinnerHen Blijvend in herinnering

We willen hen die we moeten missen blijven herinneren. Met een HerinnerHen houdt u het verhaal van uw overleden dierbare levend. Mensenlinq plaatst hun verhaal en foto in een dag- of weekblad en ook op de site van Mensenlinq.

Uitvaart Cake of champagne na de uitvaart?

Cake of champagne na de uitvaart?
Wat zijn de alternatieven en trends.

Achter de deuren van de dood De uitvaartzangeres

Er hangt een zweem van mysterie en onbekendheid rondom het werken in de uitvaartbranche. Alles rondom de dood is sowieso voor veel mensen een lastig onderwerp, laat staan als je er je beroep van hebt gemaakt. Wat beweegt iemand om het laatste afscheid van een persoon als werkterrein te hebben? Wat houdt het vak in? […]

Voorbereiden op later De erfenis: hoe zit het nou precies?

Waar wil je dat jouw collectie familiesieraden naar toe gaat en hoeveel krijgen je kinderen als jij of je partner overlijdt? Vaak is dit iets waar je op tijd al over nadenkt, alleen of samen. En dat is best een ingewikkelde klus. Daarom leggen wij kort uit wat een erfenis inhoudt Testament of wettelijk erfrecht […]

Nieuws Eddie van Halen (65) overleden: ‘Hij was de held van een generatie’

Gitarist Eddie van Halen en medeoprichter van de hardrockband Van Halen is op 65-jarige leeftijd overleden in het ziekenhuis in Santa Monica in Californië. Dat meldt zijn zoon op Instagram.

Nieuws Voetbaltrainer Henk Wullems op 84-jarige leeftijd overleden

Voormalig voetballer en trainer Henk Wullems is op 84-jarige leeftijd overleden. Wullems was al enige tijd ziek na een herseninfarct, laat zijn familie aan het ANP laten weten. Wullems was trainer bij clubs als Willem II, NAC, Vitesse. Go Ahead Eagles en Excelsior en later nog AZ. Met NAC won hij in 1973 de enige […]

Voorbereiden op later De laatste fase van het leven

“We kunnen niets meer voor u doen meneer. Als het weer eens niet goed gaat kunt u de huisarts bellen voor pijnstilling en andere ondersteuning.” Op de eerste hulp Ongemakkelijk lag hij op een bed op de eerste hulp van het ziekenhuis. Thuis had hij heel erg last van zijn rug gehad en ademen ging […]

Nieuws Oudste Nederlandse oorlogsveteraan Paul Moerman (104) overleden

De oudste Nederlandse oorlogsveteraan, Paul Moerman, is op 104-jarige leeftijd overleden. Moerman vocht in de Tweede Wereldoorlog mee in de slag om Ypenburg (1940), waar veel van zijn kameraden om het leven kwamen. Minister Ank Bijleveld (Defensie) meldt het nieuws via Twitter. “Ik dank hem voor zijn inzet en wens zijn familie heel veel sterkte”, […]

Rouw Het leven kan zomaar anders gaan.

Pasen viel dat jaar begin april. Je voelde de kracht van de zon toenemen in de frisse lucht van de lente. Het gezin van vijf (vader, moeder en drie kinderen) had de feestdagen doorgebracht met de familie. Het was gezellig geweest.

Rouw De 10 mooiste quotes over rouw

Gedichten, songteksten en anekdotes: vaak helpen teksten ons om rouw beter te begrijpen of er mee om te kunnen gaan. Sommige teksten kunnen je zo aanspreken, dat ze symbool komen te staan voor een bepaalde periode in je leven. Omdat teksten zoveel macht kunnen hebben, delen wij tien van de mooiste quotes over rouw.