Door: Team Mensenlinq in In memoriam

Klaas Ritsema, verzamelaar en ‘buswonder van Nederland’

Tijd van Leven beschrijft het gepasseerde bestaan van mensen met een bijzonder verhaal. Zoals Klaas Ritsema (1956-2019), verzamelaar en ‘buswonder’.

Klaas Ritsema was een verzamelaar. Een deel van de collecties werd tentoongesteld in zijn Radio- en Speelgoedmuseum in Onstwedde, maar ook zijn woning stond tjokvol, evenals zes garageboxen. In de eerste opruimronde na zijn overlijden haalden zus Wiesje (1959) en haar man Nick von Dincklage (1958) met veel hulp zo’n 150 verhuisdozen aan spullen uit de flat. ,,Toen we de volgende keer binnenstapten kon je niet zien dat er iets weg was.’’

Hij overleed in mei van dit jaar op 62-jarige leeftijd aan kanker. Aan welke soort is onduidelijk gebleven. Klaas Ritsema had autisme en mede daardoor angst voor ziekenhuizen en dokters. Omdat hij niet behandeld wilde worden, hoefde onderzoek ook niet. Hij zei: ,,Waarom moet ik weten wat het is? Ik doe er toch niks aan.’’

De ziekte met de grote K

Wiesje: ,,In oktober 2017 bleek dat er iets mis was. In het begin wilde Klaas er niets van weten. Beetje bij beetje kwam het besef dat het echt fout zat. Uiteindelijk praatte hij er open over met mensen en omschreef het als: ‘de ziekte met de grote K, maar het is geen kiespijn’. Hij vond het jammer dat zijn leven vroeg eindigde, maar er was ook berusting.’’

Hoewel dat evenmin is gediagnosticeerd, had hij alle kenmerken van autisme. Wiesje: ,,Psychologen die op bezoek waren in het museum merkten het op en toen ik een boek kocht, over hoe er mee om te gaan, was het één brok herkenning.’’

Zijn jeugd was, mede door zijn aandoening, moeilijk. Een deel ervan brachten ze door in Nieuwe Pekela. De ouders van Klaas en Wiesje scheidden op latere leeftijd. Na de lagere school maakte hij de LTS af en zij de Havo.

Scheper Ziekenhuis

Wiesje kreeg een baan in het Scheper Ziekenhuis en ging al vroeg op kamers in Emmen. Klaas en moeder Ali verhuisden in 1980 naar Stadskanaal. Toen zij in 1995 eveneens naar Emmen verkaste bleef hij er wonen. Ali was overbezorgd en kwam geregeld controleren, maar Klaas redde zich prima.

Hij werd in 1985 werkloos, ging reizen en trok met de bus Nederland door. Door die tripjes kende hij, gezegend met een fenomenaal geheugen, bijna alle routes, van Groningen tot Maastricht.

Informatiepunt Gado

Wiesje: ,,Voor de Gado, de toenmalige Groningse busmaatschappij, werd hij informatiepunt. Mensen belden hem, of stuurden een brief. Hij schreef de gewenste routes uit en stuurde dat op. Er volgden ook adviezen als: u moet daar niet tot het eindpunt want de verbinding met de volgende lijn is slecht. Als u twee haltes eerder uitstapt, kunt u daar overstappen. Dat is zelfs een half uur korter.’’

Klaas werd er zo bekend mee dat mensen post aan hem adresseerden met ‘Het buswonder van Nederland’, of ‘De Allesweter van het Busvervoer’, met alleen Stadskanaal erbij. Nadat hij op tv was geweest bij Veronica stond op een envelop zelfs ‘Aan de man die te zien was in het programma De brieven kwamen allemaal aan. Nationale Ideeënbus’.

Een eigen museum

Zijn droom was een eigen museum en na een periode bij het Verzamelmuseum in Veendam regelde Wiesje in 1996 ruimte voor hem in een oude muziekschool in Emmen. Er kwam een stichting ter ondersteuning, echter: de kosten bleken toch te hoog en twee jaar later sloten de deuren weer.

Met behulp van toenmalige wethouder Jan-Willem van de Kolk van de gemeente Stadskanaal opende in 2000 zijn Radio- en Speelgoedmuseum aan de Boslaan in Onstwedde, in een ‘soort Hans en Grietje-huisje’, de voormalige kinderopvang.

Zijn lust en zijn leven

Klaas Ritsema creëerde er een eigen wereld. Wiesje: ,,Wij ondersteunden hem en er was hulp van een groepje vrijwilligers. Met name Wubbe en Janneke Veldhuis hebben veel voor hem en zijn museum betekend. Klaas was apetrots op het museum. Echt zijn lust en zijn leven. De enige frustratie was dat het niet drie keer zo groot kon zijn.’’

Spijtig was ook dat het twintigjarig bestaan niet werd gehaald. Met het verscheiden van Klaas kwam er een einde aan het museum.

‘Hij begon echt te praten’

Na het overlijden van Ali, in 2015, hadden Wiesje, Nick en Klaas intensief contact. Ze belden twee keer per dag en maakten in zijn laatste jaar veel tripjes. Naar restaurants, het vliegveld van Rotterdam, de haven. Hij vond het geweldig, begon echt te praten en toonde emoties.

Wiesje: ,,Het leven is voor hem niet altijd gemakkelijk geweest, maar we hebben het mooi kunnen afronden. Het was goed zo. Hij had een droom en met die droom heeft hij ook anderen blij gemaakt.’’

Vond je dit een nuttig artikel? Deel het:



herinerhen
HerinnerHen Blijvend in herinnering

We willen hen die we moeten missen blijven herinneren. Met een HerinnerHen houdt u het verhaal van uw overleden dierbare levend. Mensenlinq plaatst hun verhaal en foto in een dag- of weekblad en ook op de site van Mensenlinq.

Uitvaart Cake of champagne na de uitvaart?

Cake of champagne na de uitvaart?
Wat zijn de alternatieven en trends.

Nieuws Market Garden-veteraan Sandy Cortmann overleden.

Market Garden-veteraan Alexander ‘Sandy’ Cortmann is op 97-jarige leeftijd overleden in zijn woonplaats Aberdeen. De Schot werd landelijk bekend toen hij vorig jaar voor het eerst in 75 jaar de herdenking van de operatie bijwoonde en nogmaals een parachutesprong waagde. Tot dan toe was hij als oorlogsveteraan onbekend.

Nieuws Acteur Chadwick Boseman overleden aan kanker

Chadwick Boseman, de acteur die wereldvermaard werd door zijn rol in de superheldenfilm Black Panther, is op 43-jarige leeftijd overleden. Hij leed al vier jaar aan darmkanker, iets wat hij al die tijd voor de buitenwereld geheim heeft gehouden. De dood van Boseman is een schok voor de Amerikaanse filmgemeenschap waar met grote verslagenheid op […]

Achter de deuren van de dood Huize Wezup

Er hangt een zweem van mysterie en onbekendheid rondom het werken in de uitvaartbranche. Alles rondom de dood is sowieso voor veel mensen een lastig onderwerp, laat staan als je er je beroep van hebt gemaakt. Wat beweegt iemand om het laatste afscheid van een persoon als werkterrein te hebben? Wat houdt het vak in? […]

herinerhen
HerinnerHen Marcel Offinga

Marcel was er echt altijd, maar dan ook echt. Zijn interesse in mensen was natuurlijk en oprecht. Zo kon hij oprecht verwonderd zijn als hij verwonderd was, vrolijk als hij vrolijk was en dat laatste was hij bijna altijd. Die oprechte grote glimlach wordt gemist.

Coaching ‘Ik haat december. Weet je wel wat voor K-maand dit is?’

Ze doet zo haar best. Voor haar ouders, haar kinderen, haar werkgever en haar zus die niet voor zichzelf kan zorgen en zo dol is op haar. Ze werkt hard om de kinderopvang te kunnen betalen, want haar ouders kunnen niet meer oppassen. ,,Ze hebben heel veel bijgedragen hoor”, vertelt ze. En ik snap best dat het ze te veel wordt. Maar het was wel handig, en goedkoop.”

Voorbereiden op later Je lichaam schenken aan de wetenschap

Na je overlijden kan je worden begraven, gecremeerd of je kan je lichaam ter beschikking stellen aan de medische wetenschap. Zo kunnen studenten bijvoorbeeld het medische vak leren en kunnen medisch specialisten nieuwe operatietechnieken ontwikkelen. Maar hoe gaat dat eigenlijk in zijn werk?

Voorbereiden op later Een testament opstellen: wat moet ik weten?

Een testament opstellen is een minder prettig klusje wat we het liefst zo lang mogelijk uitstellen. Maar uiteindelijk ontkom je er niet aan. Als je een huis koopt, kinderen krijgt, gaat trouwen of scheiden of met pensioen gaat, er zijn verschillende momenten waarop je gaat nadenken over het vastleggen van persoonlijke keuzes. Maar… Wat houdt een testament precies in?

Nieuws Operazangeres Cora Canne Meijer is op 91-jarige leeftijd overleden, maakte haar zoon bekend.

De in Haarlem geboren mezzosopraan studeerde in Amsterdam aan het conservatorium. In 1950 debuteerde ze bij de Nederlandse Opera in La Traviata. Een lange carrière volgde. Van 1960 tot 1962 was ze verbonden aan de opera van Zürich in Zwitserland. In 1971 keerde ze terug in ons land in de rol van Carmen bij de […]