Door: Team Mensenlinq in In memoriam

In memoriam Bibian Mentel (1972-2021): paralympisch kampioene en onbeperkt veerkrachtige vrouw

Opgeven was nooit een optie. Totdat het lot Bibian Mentel niet langer een keuze liet. Iets meer dan drie jaar nadat zij tijdens de Paralympische Spelen van Pyeongchang op haar snowboard goud won en haar sportieve carrière eindigde, overleed zij, op 48-jarige leeftijd.

Mentel stond synoniem voor heldenmoed, was kampioen in kanker overwinnen en vormde de belichaming van een overlever. Keer op keer deed ‘Bieb’ de (sport)wereld versteld staan. Overal waar ze kwam, infecteerde zij iedereen met haar glimlach en positieve energie. Tot aan het laatste moment.

Haar bovenmenselijke veerkracht bracht haar naast paralympisch goud veelvuldig een verlenging van haar houdbaarheidsdatum. Als sporter een voorbeeld voor velen, als mens een bron van inspiratie. Gedreven door haar relativeringsvermogen en de nooit aflatende positieve kijk op kansen en toekomstperspectief. De allerlaatste finale, die voor haarzelf op voorhand een ongelijke uitgangspositie kende, ontroerde talloze landgenoten tot tranen, leidde tot enorme bewondering en diep respect. De geest bleek telkens sterker dan het lichaam, maar deze keer bleek het onomkeerbaar.

Bibian Mentel zag in 1972 het levenslicht in Loosdrecht, als dochter van een vader met Indisch bloed en haar moeder (‘mijn beste vriendin’) werd op Java geboren. Ze studeerde Rechten en raakte ondertussen verslingerd aan het snowboarden. Een primitieve levensstandaard bood haar de gelegenheid vlieguren te maken in de bergen en de sneeuw en haar passie leidde tot een uitnodiging voor de X Games, een mega-event met extreme sporten, in de Verenigde Staten. Zij werd als snowboardster zes maal Nederlands kampioen op de onderdelen halfpipe en boardercross, toen vlak na de eeuwwisseling – en op weg naar de Olympische Winterspelen van Salt Lake City 2002 – een zeldzame vorm van botkanker werd geconstateerd.

Mentel gaat in 2001 voor het eerst weer snowboarden nadat haar onderbeen is afgezet. Foto: ANP/HH

Na operatieve verwijdering doemde prompt – toen al – toch weer een tumor op. Een beenamputatie bleek noodzakelijk. ,,Samen met mijn moeder heb ik twee dagen gehuild en nam ik afscheid van het been.” Daarna ging de blik op ‘vooruit’. ,,En keek ik naar wat nog wél kon”, zou zij later zeggen. Het snowboarden behield een magneetwerking op haar. In plaats van te schitteren op de Olympische Spelen werd Mentel in 2002 – met een prothese – opnieuw nationaal kampioene boardercross, tussen de validesporters.

Voorbeeld voor kinderen

In de jaren daarna volgden vanwege onrustige cellen regelmatig chemokuren en bestralingen. Mentel zocht in tussenfases graag de kick van het avontuur op en liet zich bijvoorbeeld droppen uit een helikopter, om op de verse sneeuw van Canadese bergtoppen af te dalen. Ze startte een lobby en mede dankzij haar inspanningen belandde de (snow)boardercross als discipline voor het eerst op het programma van de Paralympische Winterspelen, van 2014. ,,Ik deed het vooral om de kinderen in de wereld te laten zien dat mijn passie ook nog prima te doen is op het moment dat je een lichamelijke beperking hebt.”

Zo triggerde zij vele jongeren met een beperking om te gaan sporten. Ondertussen had de Loosdrechtse vanuit dat gedachtengoed haar eigen stichting – de Mentelity Foundation – in het leven geroepen en zij nam naderhand samen met de NSkiV enkele snowboard-talenten onder haar vleugels. Drie leden van die nieuwe generatie boarders kwalificeerden zich net als Mentel voor Sotsji 2014 en waren er getuige van dat hun grote voorbeeld daar in Rusland meteen paralympisch goud veroverde.

Twee boeken

Ze kroonde zich veelvuldig tot wereldkampioene, maar telkens was er die dreiging, want meerdere malen stak die ziekte weer de kop op, wat ook leidde tot het publiceren van twee boeken: ‘ Kutkanker, door jou laat ik mijn leven niet verpesten ’ en ‘Leef’. Op weg naar de volgende Spelen ontstond er tussen Mentel en haar man/coach Edwin Spee tevens een breuk met de bond (NSkiV, red.). ,,De bond dacht: ‘We gaan het even anders doen’. Mijn plezier verdween, ik stond soms huilend op de berg. Met de jonge snowboarders was er een speciale band. Dat zij kozen voor het bondsprogramma, kon ik – twee keer zo oud en moeder – begrijpen. Maar de breuk leidde aanvankelijk ook tot afstand tussen ons en hen en dat deed me verdriet. Maar als ik er doorheen kijk, heb ik dat alles kennelijk nodig gehad om zelf beter te worden. Heb ik mezelf kennelijk wel moeten afzonderen van het team, om mezelf verder te ontwikkelen”, sprak zij naderhand.

In Zuid-Korea greep Bibian Mentel twee gouden medailles. Foto: ANP/HH

Een jaar voor de Spelen van Pyeongchang 2018 won zij op locatie het testevent, maar daarna werd één van de boegbeelden van de paralympische sport opnieuw getroffen door kanker, waardoor het halen van de Spelen een race tegen de klok werd. Wéér liet de Loosdrechtse zich er niet onder krijgen. Door een reeks bestralingen lag zij maandenlang in de bank, ziek te zijn. Maar ze redde het en verscheen aan de start, zonder enig wedstrijdritme, maar racen verleer je niet. ,,Ik trainde op een soort ‘snowboard-apparaat’, steeds anderhalve minuut explosief. Om precies te kunnen pieken tijdens de raceduur.”

In Zuid-Korea kwam zij op de boardercross in de – veelbesproken – finale uit tegen haar vroegere pupil, Lisa Bunschoten. Een clash tussen twee verschillende generaties. De gedroomde Nederlandse finale eindigde in een drama. Ze vielen beide, Bunschoten liep een snijwond aan het gezicht op, Mentel stond het snelst op en won het goud, een medaille die ze ook op de banked slalom veroverde. Ze voorvoelde dat het haar laatste race op het grote podium betrof. ,,Het is een bizar verhaal met een gelukkig einde. Waarbij ik de hoop uitspreek dat de kanker nu wegblijft en ik van het gezin kan gaan genieten.”

Die hoop bleek vergeefs. ,,Hoeveel kan mijn lijf nog hebben?”, vroeg zij zich vervolgens hardop af, toen tumoren in nek en rug haar tot een lange en risicovolle operatie dwongen. Voor de zoveelste keer rekte zij het elastiek van haar leven en ondanks de incomplete dwarslaesie die zij er aan overhield, nam zij deel aan het tv-programma ‘Dancing with the Stars’. En haalde zelfs – hoe kan het ook anders – de finale.

Mentel met haar partner Edwin Spee. Foto: ANP/HH

Heldhaftig

‘Bieb’ was naar buiten toe altijd die stralende ster. Maar van binnen voelde zij na de zoveelste optater uiteraard ook de teleurstelling, de wanhoop, het verdriet en de pijn. Ze droeg het desondanks heldhaftig. ,,Ik draag de kanker niet alleen, mijn hele gezin moet lijden onder de ziekte.” Ze hoopte onlangs nog de achttiende verjaardag van haar zoon Julian mee te mogen maken en dat was haar nog gegeven. ,,Maar achttien vind ik ook nog steeds te jong om zonder moeder door het leven te moeten”, liet zij optekenen.

Toen enkele weken geleden bekend werd dat de kanker was uitgezaaid in de hersenen en er dit keer geen uitvlucht of overlevingskans restte, aanvaardde zij het laatste deel van haar reis in het hier en nu. Angst voelend, tóch positieve boodschappen delend en tóch die altijd betoverende glimlach, ook al was het voel- en zichtbaar dat het afscheid naderde. Mentel bleef moedig tot het einde en was dankbaar dat zij bij leven nog – aan de stroom van reacties – kon zien en lezen hoe betekenisvol zij is geweest voor zovele landgenoten en de (inter)nationale sportwereld. De veerkrachtige vrouw met vijftien levens heeft moeten capituleren. Haar nalatenschap, in woord, beeld, levenshouding en (sport)prestatie is groot.

Bron: DvhN. Geplaatst 30-03-2021

Vond je dit een nuttig artikel? Deel het:



herinerhen
HerinnerHen Blijvend in herinnering

We willen hen die we moeten missen blijven herinneren. Met een HerinnerHen houdt u het verhaal van uw overleden dierbare levend. Mensenlinq plaatst hun verhaal en foto in een dag- of weekblad en ook op de site van Mensenlinq.

Uitvaart Cake of champagne na de uitvaart?

Cake of champagne na de uitvaart?
Wat zijn de alternatieven en trends.

Voorbereiden op later Erik werkt voor Stichting Wensambulance Noord-Nederland: ‘De dankbaarheid van mensen is grandioos om te horen’

Een laatste wens in vervulling zien gaan is iets wat veel mensen verlangen. Erik Roelfsema wil er alles aan doen om dat mogelijk te maken. Hij kwam door zijn werk als ambulancechauffeur in aanraking met Wensambulance Noord-Nederland en werd al snel wenscoördinator. Erik: ,,Mijn werk als ambulancechauffeur is mijn passie geworden. Dat ik dit in mijn vrije tijd kan doen is dan erg leuk, maar het vraagt wel veel. De voldoening die het geeft is allemaal waard!’’

Nieuws Two and a Half Men-actrice Conchata Ferrell overleden

De Amerikaanse actrice Conchata Ferrell, beter bekend als Berta uit de serie Two and a Half Men, is op 77-jarige leeftijd overleden. Ferrell bezweek aan een hartstilstand.

Voorbereiden op later Deze 7 dingen kun je nu al voorbereiden voor je overlijden.

Vroeg voorbereid zijn kan van grote waarde zijn wanneer ‘de dag’ daar is. De dood is onvoorspelbaar, een moeilijk onderwerp en er rust vaak nog een taboe op. Toch is het erg verstandig om ook op jongere leeftijd al na te denken over wat jouw overlijden zal inhouden en wat je daar zelf voor moet regelen. Over deze zeven overlijdenszaken zou je vandaag al kunnen gaan nadenken.  Nalatenschap   Een van de […]

In memoriam Nooit meer even binnenstappen bij Henk: afscheid van een icoon uit de Groningse stripwereld

Eigenaar Henk Drenth van stripwinkel Zinnebeeld in Groningen is overleden. Zijn familie en vrienden herinneren hem als een sociaal-gevoelig mens voor wie zijn gezin op de eerste plaats kwam. En daarna dan toch echt de strips. Hij laat een vrouw en een zoon achter. Henk werd 62 jaar.

Nieuws Baby die besmet was met coronavirus overleden

Voor het eerst is in Nederland een baby overleden die was besmet met het coronavirus. Het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) benadrukt dat het kindje ook leed aan een onderliggende aandoening. Niet eerder werd in de officiële documenten van het instituut een sterfgeval gemeld in de jongste leeftijdscategorie. Om privacyredenen wil het RIVM niet […]

Nieuws Voetbaltrainer Henk Wullems op 84-jarige leeftijd overleden

Voormalig voetballer en trainer Henk Wullems is op 84-jarige leeftijd overleden. Wullems was al enige tijd ziek na een herseninfarct, laat zijn familie aan het ANP laten weten. Wullems was trainer bij clubs als Willem II, NAC, Vitesse. Go Ahead Eagles en Excelsior en later nog AZ. Met NAC won hij in 1973 de enige […]

Voorbereiden op later Je lichaam schenken aan de wetenschap

Na je overlijden kan je worden begraven, gecremeerd of je kan je lichaam ter beschikking stellen aan de medische wetenschap. Zo kunnen studenten bijvoorbeeld het medische vak leren en kunnen medisch specialisten nieuwe operatietechnieken ontwikkelen. Maar hoe gaat dat eigenlijk in zijn werk?

Online onsterfelijkheid Wanneer een presentatie dichtbij komt

Een foto plaatsen op Instagram, even een snel bericht op Facebook of Twitter. Je kleding bestel je handig via je online account bij internetwinkels, contact met je jeugdvriendin hou je via de mail. Je hebt meer foto’s op je mobiel opgeslagen dan er ooit in een fotoalbum geplakt kunnen worden. Je filmpjes en documenten staan handig en overzichtelijk opgeslagen in ‘the cloud’. We staan er niet bij stil, maar veel van wat we in ons leven doen en meemaken gebeurt digitaal, online of staat in verbinding met het web. Allemaal prima zolang je er zelf nog bij kunt. Maar wat gebeurt er met jouw online leven als je er niet meer bent? In deze serie praat Cick Geers met digitaal specialist Sander van der Meer over de vele facetten van een erfenis die niet in waarde is uit te drukken: je digitale nalatenschap.