Door: Team Mensenlinq in In memoriam

In memoriam Bibian Mentel (1972-2021): paralympisch kampioene en onbeperkt veerkrachtige vrouw

Opgeven was nooit een optie. Totdat het lot Bibian Mentel niet langer een keuze liet. Iets meer dan drie jaar nadat zij tijdens de Paralympische Spelen van Pyeongchang op haar snowboard goud won en haar sportieve carrière eindigde, overleed zij, op 48-jarige leeftijd.

Mentel stond synoniem voor heldenmoed, was kampioen in kanker overwinnen en vormde de belichaming van een overlever. Keer op keer deed ‘Bieb’ de (sport)wereld versteld staan. Overal waar ze kwam, infecteerde zij iedereen met haar glimlach en positieve energie. Tot aan het laatste moment.

Haar bovenmenselijke veerkracht bracht haar naast paralympisch goud veelvuldig een verlenging van haar houdbaarheidsdatum. Als sporter een voorbeeld voor velen, als mens een bron van inspiratie. Gedreven door haar relativeringsvermogen en de nooit aflatende positieve kijk op kansen en toekomstperspectief. De allerlaatste finale, die voor haarzelf op voorhand een ongelijke uitgangspositie kende, ontroerde talloze landgenoten tot tranen, leidde tot enorme bewondering en diep respect. De geest bleek telkens sterker dan het lichaam, maar deze keer bleek het onomkeerbaar.

Bibian Mentel zag in 1972 het levenslicht in Loosdrecht, als dochter van een vader met Indisch bloed en haar moeder (‘mijn beste vriendin’) werd op Java geboren. Ze studeerde Rechten en raakte ondertussen verslingerd aan het snowboarden. Een primitieve levensstandaard bood haar de gelegenheid vlieguren te maken in de bergen en de sneeuw en haar passie leidde tot een uitnodiging voor de X Games, een mega-event met extreme sporten, in de Verenigde Staten. Zij werd als snowboardster zes maal Nederlands kampioen op de onderdelen halfpipe en boardercross, toen vlak na de eeuwwisseling – en op weg naar de Olympische Winterspelen van Salt Lake City 2002 – een zeldzame vorm van botkanker werd geconstateerd.

Mentel gaat in 2001 voor het eerst weer snowboarden nadat haar onderbeen is afgezet. Foto: ANP/HH

Na operatieve verwijdering doemde prompt – toen al – toch weer een tumor op. Een beenamputatie bleek noodzakelijk. ,,Samen met mijn moeder heb ik twee dagen gehuild en nam ik afscheid van het been.” Daarna ging de blik op ‘vooruit’. ,,En keek ik naar wat nog wél kon”, zou zij later zeggen. Het snowboarden behield een magneetwerking op haar. In plaats van te schitteren op de Olympische Spelen werd Mentel in 2002 – met een prothese – opnieuw nationaal kampioene boardercross, tussen de validesporters.

Voorbeeld voor kinderen

In de jaren daarna volgden vanwege onrustige cellen regelmatig chemokuren en bestralingen. Mentel zocht in tussenfases graag de kick van het avontuur op en liet zich bijvoorbeeld droppen uit een helikopter, om op de verse sneeuw van Canadese bergtoppen af te dalen. Ze startte een lobby en mede dankzij haar inspanningen belandde de (snow)boardercross als discipline voor het eerst op het programma van de Paralympische Winterspelen, van 2014. ,,Ik deed het vooral om de kinderen in de wereld te laten zien dat mijn passie ook nog prima te doen is op het moment dat je een lichamelijke beperking hebt.”

Zo triggerde zij vele jongeren met een beperking om te gaan sporten. Ondertussen had de Loosdrechtse vanuit dat gedachtengoed haar eigen stichting – de Mentelity Foundation – in het leven geroepen en zij nam naderhand samen met de NSkiV enkele snowboard-talenten onder haar vleugels. Drie leden van die nieuwe generatie boarders kwalificeerden zich net als Mentel voor Sotsji 2014 en waren er getuige van dat hun grote voorbeeld daar in Rusland meteen paralympisch goud veroverde.

Twee boeken

Ze kroonde zich veelvuldig tot wereldkampioene, maar telkens was er die dreiging, want meerdere malen stak die ziekte weer de kop op, wat ook leidde tot het publiceren van twee boeken: ‘ Kutkanker, door jou laat ik mijn leven niet verpesten ’ en ‘Leef’. Op weg naar de volgende Spelen ontstond er tussen Mentel en haar man/coach Edwin Spee tevens een breuk met de bond (NSkiV, red.). ,,De bond dacht: ‘We gaan het even anders doen’. Mijn plezier verdween, ik stond soms huilend op de berg. Met de jonge snowboarders was er een speciale band. Dat zij kozen voor het bondsprogramma, kon ik – twee keer zo oud en moeder – begrijpen. Maar de breuk leidde aanvankelijk ook tot afstand tussen ons en hen en dat deed me verdriet. Maar als ik er doorheen kijk, heb ik dat alles kennelijk nodig gehad om zelf beter te worden. Heb ik mezelf kennelijk wel moeten afzonderen van het team, om mezelf verder te ontwikkelen”, sprak zij naderhand.

In Zuid-Korea greep Bibian Mentel twee gouden medailles. Foto: ANP/HH

Een jaar voor de Spelen van Pyeongchang 2018 won zij op locatie het testevent, maar daarna werd één van de boegbeelden van de paralympische sport opnieuw getroffen door kanker, waardoor het halen van de Spelen een race tegen de klok werd. Wéér liet de Loosdrechtse zich er niet onder krijgen. Door een reeks bestralingen lag zij maandenlang in de bank, ziek te zijn. Maar ze redde het en verscheen aan de start, zonder enig wedstrijdritme, maar racen verleer je niet. ,,Ik trainde op een soort ‘snowboard-apparaat’, steeds anderhalve minuut explosief. Om precies te kunnen pieken tijdens de raceduur.”

In Zuid-Korea kwam zij op de boardercross in de – veelbesproken – finale uit tegen haar vroegere pupil, Lisa Bunschoten. Een clash tussen twee verschillende generaties. De gedroomde Nederlandse finale eindigde in een drama. Ze vielen beide, Bunschoten liep een snijwond aan het gezicht op, Mentel stond het snelst op en won het goud, een medaille die ze ook op de banked slalom veroverde. Ze voorvoelde dat het haar laatste race op het grote podium betrof. ,,Het is een bizar verhaal met een gelukkig einde. Waarbij ik de hoop uitspreek dat de kanker nu wegblijft en ik van het gezin kan gaan genieten.”

Die hoop bleek vergeefs. ,,Hoeveel kan mijn lijf nog hebben?”, vroeg zij zich vervolgens hardop af, toen tumoren in nek en rug haar tot een lange en risicovolle operatie dwongen. Voor de zoveelste keer rekte zij het elastiek van haar leven en ondanks de incomplete dwarslaesie die zij er aan overhield, nam zij deel aan het tv-programma ‘Dancing with the Stars’. En haalde zelfs – hoe kan het ook anders – de finale.

Mentel met haar partner Edwin Spee. Foto: ANP/HH

Heldhaftig

‘Bieb’ was naar buiten toe altijd die stralende ster. Maar van binnen voelde zij na de zoveelste optater uiteraard ook de teleurstelling, de wanhoop, het verdriet en de pijn. Ze droeg het desondanks heldhaftig. ,,Ik draag de kanker niet alleen, mijn hele gezin moet lijden onder de ziekte.” Ze hoopte onlangs nog de achttiende verjaardag van haar zoon Julian mee te mogen maken en dat was haar nog gegeven. ,,Maar achttien vind ik ook nog steeds te jong om zonder moeder door het leven te moeten”, liet zij optekenen.

Toen enkele weken geleden bekend werd dat de kanker was uitgezaaid in de hersenen en er dit keer geen uitvlucht of overlevingskans restte, aanvaardde zij het laatste deel van haar reis in het hier en nu. Angst voelend, tóch positieve boodschappen delend en tóch die altijd betoverende glimlach, ook al was het voel- en zichtbaar dat het afscheid naderde. Mentel bleef moedig tot het einde en was dankbaar dat zij bij leven nog – aan de stroom van reacties – kon zien en lezen hoe betekenisvol zij is geweest voor zovele landgenoten en de (inter)nationale sportwereld. De veerkrachtige vrouw met vijftien levens heeft moeten capituleren. Haar nalatenschap, in woord, beeld, levenshouding en (sport)prestatie is groot.

Bron: DvhN. Geplaatst 30-03-2021

Vond je dit een nuttig artikel? Deel het:



herinerhen
HerinnerHen Blijvend in herinnering

We willen hen die we moeten missen blijven herinneren. Met een HerinnerHen houdt u het verhaal van uw overleden dierbare levend. Mensenlinq plaatst hun verhaal en foto in een dag- of weekblad en ook op de site van Mensenlinq.

Uitvaart Cake of champagne na de uitvaart?

Cake of champagne na de uitvaart?
Wat zijn de alternatieven en trends.

Uitvaart Elk mens heeft zijn of haar eigen unieke verhaal te vertellen

Al heel veel persoonlijke verhalen van overledenen heeft uitvaartverzorger Ine Kooi afgelopen jaren kunnen vertellen op begrafenissen of crematies. „Elk mens heeft zijn of haar eigen unieke verhaal”, zegt ze. „Dat kan soms heel verassend zijn voor familie en vrienden. Mensen komen soms na afloop naar me toe en zeggen dat ze na het horen van een verhaal een heel ander beeld hebben gekregen van een gestorven dierbare. Of dat ze niet wisten van sommige gebeurtenissen in iemands leven en dat die juist heel belangrijk zijn geweest.”

Nieuws Voormalig Cardiff-speler Whittingham overleden na val

Peter Whittingham, die tussen 2007 en 2017 voor Cardiff City, is op 35-jarige leeftijd overleden. De Engelse middenvelder lag ruim een week in het ziekenhuis na een val op zijn hoofd. Dat gebeurde bij een café.  Whittingham laat een vrouw en zoon achter. ,,Peter was een familieman die voor een goede sfeer zorgde door zijn […]

Nieuws Wat is een hospice? Waarom overlijden in een hospice?

Zo’n 650 mensen zag Willemien Lenstra, vrijwilliger van het hospice Gasthuis Groningen, afgelopen jaren komen en gaan. Een deel van hun verhalen tekende ze op in het boekje Mevrouw wil versterven!.

Achter de deuren van de dood Het hospice

Er hangt een zweem van mysterie en onbekendheid rondom het werken in de uitvaartbranche. Alles rondom de dood is sowieso voor veel mensen een lastig onderwerp, laat staan als je er je beroep van hebt gemaakt. Wat beweegt iemand om het laatste afscheid van een persoon als werkterrein te hebben? Wat houdt het vak in? […]

Nieuws Oud-international Frits Flinkevleugel overleden

Voormalig international Frits Flinkevleugel is op 80-jarige leeftijd overleden. De verdediger speelde tussen 1955 en 1977 voor DWS en FC Amsterdam en speelde elf interlands voor het Nederlands elftal, meldt zijn voormalige club DWS.

Rouw Tips van rouwtherapeut Renny Bos: ‘’Weggooien kan altijd nog!’’

Voor de één een makkelijkere klus dan voor de ander: het opruimen van het huis of de spullen van de dierbare overledene. Rouwtherapeut Renny Bos geeft aan beiden hetzelfde advies: ‘’Gooi niet overhaast spullen weg die waarde hebben. Ook opruimen hoort bij het rouwproces.’’

In memoriam Alje Zandt (49): Natuurbeschermer in hart en nieren

Alje Zandt uit Havelte is op 49-jarige leeftijd overleden aan de gevolgen van kanker. Hij was woordvoerder en voorlichter van Natuurmonumenten in Noord-Nederland.

Achter de deuren van de dood De wijkagent

Er hangt een zweem van mysterie en onbekendheid rondom de combinatie werken en de dood. De dood is voor veel mensen een lastig onderwerp, laat staan als je er je beroep van hebt gemaakt. Wat beweegt iemand om het laatste afscheid van een persoon als werkterrein te hebben? Wat houdt het vak in? Is het een roeping, een bewuste keuze? Wat betekent het voor je persoonlijke leven als je in een branche werkt waar de dood een (prominente) rol speelt? In deze serie spreekt Cick Geers met mensen die hun werk uitvoeren rondom de dood.