Door: Team Mensenlinq in In memoriam

Gerrit Pit, een handige ondernemer met een hoop connecties in Emmen (en wijde omgeving)

In het Nieuwsblad van het Noorden verscheen 12 juli 1968 een groot artikel met als kop ‘Schnabbelen werd ‘big business’’. Het ging over Studio Pit, in 1960 opgezet door Gerrit Pit en de twee decennia daarna een begrip in Emmen en ruime omgeving. Als er wat gestencild moest worden (een gangbare druktechniek uit die jaren) was dat hét adres.

Ongewone aanpak

Wat begon op een slaapkamer groeide uit tot een succes door zijn ongewone aanpak. Het bedrijf groeide van de Spoorstraat naar het Noordeinde en uiteindelijk naar de Weerdingerstraat. Op 27 september vorig jaar overleed Gerrit op 97-jarige leeftijd in Deventer.

Bij Gerrit ging eigenlijk weinig op een normale manier. Als een vereniging, kerkgemeenschap of sportclub uit de regio er zelf niet mee kwam regelde Pit wel dat er een eigen periodiek kwam voor de leden. Als daar al bezwaren tegen waren had Pit de oplossing al paraat. Geen geld? Pit zorgt voor advertenties. Tekst te weinig?

Pit kruipt achter zijn typemachine of trekt uit zijn rijk gevulde archief een passende tekst. Er rolden in de hoogtijdagen pakweg vijftig verenigings-, sport- en kerkblaadjes uit de machines van Studio Pit. Bovendien onderhield hij een knipseldienst voor bouwberichten ‘Bouwtips’, waarvoor hij dagelijks een fikse stapel kranten doornam. Uiteindelijk gaf het bedrijf aan een tiental medewerkers een goede boterham.

Gerrit Pit in de jaren ‘70 toen hij in Emmen actief was. Foto: Picasa

Handige ondernemer

Kortom: Gerrit was een handige ondernemer met een hoop connecties in Emmen en wijde omgeving, waar hij onder meer ook jarenlang actief was voor de middenstandsvereniging. Humorvol ook.

De oorsprong van die handigheid lag in Steenwijk, waar Gerrit opgroeide tegenover de begraafplaats, waar hij nu ter aarde is besteld. Zijn vader kon aan de overkant een riante woning bouwen omdat niemand die grond wilde kopen. Anders denken had Gerrit niet van een vreemde.

Op de middelbare school liep hij de kantjes ervan af, vandaar dat zijn pa zich inkocht bij een nieuwe drukkerij in Steenwijk. Gerrit werd er door het erfdeel van zijn jong overleden moeder mede-eigenaar en leerde er niet alleen het drukkersvak. Hij ontwikkelde als 18-jarige een jeugd-editie voor het kerkblad en wierf hiervoor zelfstandig adverteerders en schreef zelf de teksten.

Maar het levensverhaal van Gerrit Pit houdt allerminst op met een lucratieve manier van krantjes drukken. Gerrit had een sterk gevoel voor rechtvaardigheid en dat bracht hem in de eerste oorlogsjaren regelmatig in de problemen. Gerrit is in de oorlog twee keer opgepakt en overleefde drie jaar lang het Duitse concentratiekamp Sachsenhausen bij Berlijn. Daar had hij al zijn handigheid en een beschermengel voor nodig.

Het gaf hem een trauma dat hem tot aan zijn overlijden bezig heeft gehouden. Hij heeft geprobeerd zijn oorlogservaringen van zich af te schrijven. Dit hielp hem om alles een plaats te geven, maar helemaal los van zijn oorlogsverleden kwam hij nooit. Gerrit had direct na de inval van de Duitsers gekozen voor Oranje, terwijl zijn oudere broer zich aansloot bij de NSB met een fanatisme dat al snel leidde tot de functie van kringleider. Beide broers staken niet onder stoelen of banken waar ze voor stonden.

Grote V

Van Gerrit is het verhaal bekend dat hij uit een krant een grote V scheurde en op zijn jas speldde, toen dat teken verboden werd. Hij paradeerde daarmee door Steenwijk waar zijn broer als kringleider juist op het verbod van dat V-teken moest toezien. Gerrit had een groot gevoel voor recht en onrecht en schuwde de confrontatie daarbij niet. Die keer werd nog door de vingers gezien. Maar Gerrit deed wel eens wat voor het verzet en werd uiteindelijk verraden door zijn eigen broer.

Vanwege het bezit van een illegaal pamflet dat door Engelse vliegers werd verspreid kwam hij via kamp Amersfoort in Sachsenhausen terecht. In het kamp schreef hij gedichten onder de schuilnaam Jo P. Ruiting, ofwel ‘G. Pit Junior’ maar dan gehusseld, want hij had wel wat met spelen met letters. In deze gedichten kon hij zijn gevoelens kwijt en dat leidde hem af van de dagelijkse ontberingen in het Duitse concentratiekamp. De gedichten zijn via drie dominees uit het kamp gesmokkeld en later uitgegeven onder de titel ‘In nood geboren’.

Na de oorlog werden de rollen omgedraaid. Vanwege zijn ervaring met Sachsenhausen kreeg Gerrit het beheer over Kamp De Eese bij Steenwijk en het toeval wilde dat zijn broer daar werd opgesloten in afwachting van zijn berechting. Toen waren de rollen omgedraaid. Ondanks meerdere pogingen van Gerrit is de relatie met zijn broer nooit meer goed gekomen.

Het trauma van de oorlog maakte Pit tot een gedreven bestuurslid van Expogé (vereniging voor ex-politieke gevangenen uit de bezettingstijd). Pit was jarenlang verantwoordelijk voor de eindredactie het verenigingsblad “Aantreden” van Expogé.

Emmer Courant

Maar terug naar 1946: de verhuizing naar Emmen en zijn carrière als verslaggever bij de Emmer Courant. Hij woonde een tijdje boven het krantenpand (waar nu de Ten Kateflat staat). Dat hij als Steenwijker jongeman in Emmen uit 50 sollicitanten, zelfs zonder een journalistieke opleiding, werd gekozen kwam doordat niemand een bewijs van zuivering kon overleggen.

Gerrit wel, al moest dat nog wel even worden geregeld. Bij de krant ontpopte hij zich als veelschrijver met een goed gevoel voor wat er onder de lezers leefde. Als ‘Jan Pierewiet’ vulde hij jarenlang een column over zaken waar Emmen over sprak. Of: Emmen sprak erover omdat Pit erover schreef. Voor Gerrit was het de vaste ochtendroutine voor het dagblad.

Zijn vijf kinderen omschrijven hem zo: „Hij kon goed met mensen omgaan, was een creatief ondernemer, en een taalvirtuoos, maar had wel zijn eigen mening en was niet te benauwd om daarvoor uit te komen. Hij was voor de duvel niet bang. Dat en het spreken van meerdere talen heeft hem door de kamptijd geholpen. Maar die oorlogstrauma’s joegen hem later op. Doordat hij alle dagen tijdens zijn gevangenschap in de oorlogsjaren bezig was met óverleven, denken wij dat hij zo oud geworden is omdat hij er moeite mee had om het leven los te laten”.

Artikel op 27-1-2020 gepubliceerd in DvhN

Vond je dit een nuttig artikel? Deel het:



herinerhen
HerinnerHen Blijvend in herinnering

We willen hen die we moeten missen blijven herinneren. Met een HerinnerHen houdt u het verhaal van uw overleden dierbare levend. Mensenlinq plaatst hun verhaal en foto in een dag- of weekblad en ook op de site van Mensenlinq.

Uitvaart Cake of champagne na de uitvaart?

Cake of champagne na de uitvaart?
Wat zijn de alternatieven en trends.

Nieuws The Supremes-zangeres Mary Wilson (76) overleden

LAS VEGAS – The Supremes-zangeres Mary Wilson is op 76-jarige leeftijd overleden. Dat zei een woordvoerder van de zangeres tegen het tijdschrift Variety. Wilson kreeg grote bekendheid door de Amerikaanse meidengroep The Supremes, waar ze als enige van begin tot het einde lid van was.

Voorbereiden op later De erfenis: hoe zit het nou precies?

Waar wil je dat jouw collectie familiesieraden naar toe gaat en hoeveel krijgen je kinderen als jij of je partner overlijdt? Vaak is dit iets waar je op tijd al over nadenkt, alleen of samen. En dat is best een ingewikkelde klus. Daarom leggen wij kort uit wat een erfenis inhoudt Testament of wettelijk erfrecht […]

Nieuws Prominente Democraat John Lewis (80) overleden

John Lewis, een prominent Democratisch lid van het Amerikaanse Huis van Afgevaardigden is vrijdag op 80-jarige leeftijd overleden. Dat melden Amerikaanse media. De zwarte Lewis streed decennialang voor de burgerrechten van minderheden in de VS.

Voorbereiden op later Onontkoombaar verdriet

Tweede paasdag, zeven uur in de avond. Voor het eerst in 4 weken heb ik een dag waarin ik voor mijn gevoel niet achter mijn agenda aan hol. Afgelopen weken stonden in het teken van de crisis. Twee gelijke crisisteams gevormd die om en om 24 uur verantwoordelijk zijn voor WZH, ook in het weekend. Alle locatie- en stafmanagers bijeen geroepen om te bespreken hoe we deze crisis het hoofd wilden gaan bieden. Roosters aanpassen, mensen vrij spelen voor als het echt spannend wordt. Een opvangteam organiseren om personeel op te vangen en psychische bijstand te verlenen. Voldoende mondkapjes, handschoenen en schorten bij WZH zien te krijgen. Voor alle mensen die administratieve en kantoorfuncties vervullen een thuiswerkplek organiseren. Nieuwe maatregelen en richtlijnen van het RIVM en de overheid opvolgen. De moeilijkste en pijnlijkste daarvan is wat mij betreft dat we familie de toegang tot hun dierbaren in de WZH locaties moeten ontzeggen. Brieven opstellen voor personeel, bewoners en familie over wat WZH allemaal doet en moet doen naar aanleiding van Corona en wat dat voor hen gaat betekenen.

Nieuws Belgische regisseuse en actrice Marion Hänsel overleden

De Belgische regisseuse en actrice Marion Hänsel is op 71-jarige leeftijd overleden. Dat meldt de RTBF maandagavond. Met haar film Dust, een bewerking van In the heart of the country van Nobelprijswinnaar J.M. Coetzee, won ze op het Filmfestival van Venetië in 1985 de Zilveren Leeuw. Geen enkele Belgische regisseur heeft haar dat sindsdien nagedaan. […]

Voorbereiden op later Vijf ‘groene’ opties voor duurzame grafkisten

Duurzaamheid is een ontwikkeling die niet aan uitvaartland voorbij gaat. Zo is het tegenwoordig mogelijk om te kiezen voor een ‘groene’ grafkist.

Voorbereiden op later Je digitale nalatenschap – wat heb jij geregeld?

Wanneer een dierbare overlijdt, erven nabestaanden vaak de eigendommen van de overledene. De één erft een aantal CD’s, de ander een mooi schilderij en overige eigendommen gaan misschien wel naar de kringloopwinkel. Maar hoe gaat dat met ons digitale nalatenschap? Hoe laten we onze digitale eigendommen na? Wat gebeurt er met onze social media-accounts en waar zijn we eigenlijk eigenaar van?

Nieuws Zindzi Mandela, dochter Nelson Mandela op 59-jarige leeftijd overleden

De dochter van de wijlen Zuid-Afrikaanse president Nelson Mandela is op 59-jarige leeftijd overleden. Dat heeft een woordvoerder van regeringspartij ANC bekendgemaakt. Volgens de omroep SABC overleed Zindzi Mandela in een ziekenhuis in Johannesburg, de doodsoorzaak is nog onbekend.