Door: Team Mensenlinq in Nieuws

Eenzaamheid komt steeds vaker voor

Eenzaamheid is een epidemie. Wijkteams doen er van alles tegen, maar lang niet altijd het juiste. ,,Een kop koffie lost niet op dat je je partner mist.’’

Het is niet altijd zo geweest dat Tine Wieringa (80) zich ergert aan de caravan van de buren die af en toe haar uitzicht belemmert. Haar man had een bloeiend bedrijf en zij werkte zich een slag in de rondte bij de politie. Ze kochten zelfs een caravan om in het weekend aan de drukte te ontsnappen. ,,Zodat we rust hadden, anders ging het werk gewoon door.’’ Hoe anders is het nu ze in haar eentje in Hoogeveen woont. ,,Een vriendengroep opbouwen vond mijn man niet nodig, we hadden elkaar.’’ En daar zit ze. Haar kinderen zijn geboren in de Randstad en zijn daar gebleven. Wieringa begrijpt heel goed dat ze niet wekelijks op de stoep staan. ,,Ze hebben hun eigen leven.’’ En dat zegt ze zonder enig medelijden te willen. Zielig, dat is ze niet. Maar eenzaam? ,,Dat kun je wel zo zeggen, ja. Soms duurt een dag wel 48 uur.’’

Dapper

Het is dapper dat Wieringa dit toegeeft, vindt Hanneke Rijpma. Ze is een van de vrijwilligers bij de Zonnebloem en volgt de cursus Doorbreek eenzaamheid. Daar leren mensen die in contact komen met eenzaamheid, hoe ze daar mee om kunnen gaan. Zij en medevrijwilligster Tilly Braam gaan regelmatig op ‘sociaal huisbezoek’ bij mensen zoals Tine Wieringa. ,,We maken een praatje, komen koffiedrinken of gaan boodschappen doen. Het is de bedoeling iemand uit de sleur te halen.’’ Deze mensen zijn aangemeld door hun familie, de Zonnebloem of via het Centraal Meldpunt Vrijwillige Thuishulp Hoogeveen. Vaak zijn het vrouwen die worden aangemeld. ,,Echt ‘ja’ zeggen als iemand vraagt of je eenzaam bent, dat is moeilijk’’, vertelt Rijpma. Eenzaamheid is nog steeds een taboe, terwijl het nagenoeg iedereen een keer overkomt. Eén op de drie mensen heeft op dit moment gevoelens van eenzaamheid en dat dringt door in alle klassen, leeftijden en etniciteiten. Aandachtsgroepen zijn jongere jongeren (12-25 jaar), oudere ouderen (vanaf 80 jaar), mantelzorgers, allochtonen en mensen met een licht verstandelijke of psychische beperking.

oma aan de wandel, ouderen en boodschappen

Eenzaamheid

Eenzaamheid is ingebakken in de maatschappij waarin iedereen steeds meer alleen op zichzelf let. De kerken worden niet meer massaal bezocht en de samenhang verdwijnt uit de dorpen. Tegelijkertijd wonen mensen langer op zichzelf en missen ze de gezelligheid van verzorgingshuizen. Gemeenten proberen samen met wijkteams de eenzaamheid aan te pakken, maar doen in hun enthousiasme niet altijd het juiste. Er wordt vaak voorbij gegaan aan wat de eenzame zelf wil. Dan worden er door wijkteams baby-gym, een leesclub of een koffiegroep georganiseerd. ,,Goed bedoeld, maar een koffiegroep lost niet op dat jij een partner mist’’, zegt Willie Oldengarm, sociaal gerontoloog en gespecialiseerd in eenzaamheid. Zij houdt zich voor de Friese gemeente Opsterland bezig met de integrale aanpak van eenzaamheid en heeft een eigen bedrijf.

Ze ontwikkelde een signaleringskaart en een plan van aanpak voor vrijwilligers en professionals die in contact komen met eenzame mensen. Oldengarm: ,,Het belangrijkst is dat de persoon om wie het gaat, zelf aangeeft wat hij wil en dat daar naar geluisterd wordt. Misschien wil iemand helemaal geen koffie, maar wel graag vrijwilligerswerk doen.’’ De regie blijft in handen van degene om wie het gaat. ,,Een voorwaarde is dat iemand zelf hulp wil.’’ Ze vindt dat er nog te weinig kennis is over eenzaamheid en de verschillende vormen ervan.

Vaak zoeken we eenzaamheid in de verkeerde hoek, zegt Oldengarm. Zo is er het voorbeeld van de man die altijd maar voor het raam stond. Zijn buren dachten dat hij eenzaam was. Het bleek dat hij vroeger schoenmaker was en het heerlijk vond om te kijken naar wat voor schoenen de mensen droegen die zijn huis voorbij liepen. Oldengarm: ,,Daarom is het belangrijk om het bespreekbaar te maken: is iemand echt eenzaam? Heeft die persoon daar last van? Wil en kan de persoon er zelf wat aan doen?’’ Zij wijst erop dat er verschillende soorten eenzaamheid bestaan , die elk een andere aanpak vergen

Drie vormen van eenzaamheid

  • Emotionele eenzaamheid: het missen van intimiteit, intieme band met een persoon. Aan wie je je ervaringen van de dag kwijt kan. Vaak na het overlijden van de partner of na een scheiding. Oplossing kan zijn: rouwverwerking.
  • Sociale eenzaamheid: niet tevreden zijn over het aantal contacten of de kwaliteit van de contacten. Zoeken naar mensen met dezelfde interesses. Komt voor onder nietwesterse allochtone jongeren en alleenstaande ouders. Een netwerkcoach kan helpen de kennissenkring uit te breiden.
  • Existentiële eenzaamheid: het gevoel niet meer van waarde te zijn voor de maatschappij. Hierbij helpen gesprekken.

Voor Tine Wieringa begon de eenzaamheid toen haar man overleed. Ze woonde toen nog in Zuidwolde. Het gemis zit in de kleine dingen. ,,Als ik iets op het nieuws zie en even wil zeggen ‘Hee, wat vind jij daar nou van?’ En dan is er niemand.’’ Ze verhuisde naar Hoogeveen waar ze geen netwerk had. ,,Als ik iemand op straat zie lopen, zou ik niet weten hoe diegene heet.’’ Hanneke Rijpma neemt Wieringa mee naar activiteiten van de Zonnebloem. Sindsdien gaat Wieringa er ook zelf vaker uit. Naar de binnenstad, een filmmiddag of familiebezoek.

Ze praten niet vaak over de eenzaamheid, ze doen gewoon veel samen. Toch merkt Rijpma af en toe heel duidelijk hoeveel haar bezoekjes voor Wieringa betekenen. ,,Laatst bracht ik haar naar huis en gaf ze me een kus. Daar doe je het voor.’’ Er zijn veel meer eenzamen dan vrijwilligers bij de Zonnebloem. Informatie over dit soort vrijwilligerswerk op: www.dezonnebloem.nl/vrijwilliger

Vond je dit een nuttig artikel? Deel het:



herinerhen
HerinnerHen Blijvend in herinnering

We willen hen die we moeten missen blijven herinneren. Met een HerinnerHen houdt u het verhaal van uw overleden dierbare levend. Mensenlinq plaatst hun verhaal en foto in een dag- of weekblad en ook op de site van Mensenlinq.

Uitvaart Cake of champagne na de uitvaart?

Cake of champagne na de uitvaart?
Wat zijn de alternatieven en trends.

In memoriam In memoriam Rudolf Das; Haarlemse jongens tekenden geheim Brits vliegtuig

In Luchtpost vertelt Gerrit Boxem elke week een bijzonder luchtvaartverhaal. Deze week een in memoriam van Rudolf Das. Eén van de eerste afbeeldingen van vliegtuigen die ik eind jaren vijftig in mijn bezit kreeg, was een prachtige zwart/wit poster van een Sea Dart straaljager gemaakt door ene Rudolf Das. Sindsdien was hij voor mij een […]

Rouw Steun betuigen met je hand op je hart of het Namasté gebaar

Elkaar steun betuigen met een omhelzing, een warme handdruk of een arm om een schouder bij het verlies van een dierbare. Het zijn zaken die we als heel normaal zijn gaan zien, maar die door het coronavirus en de maatregelen die zijn afgekondigd momenteel sterk worden afgeraden. Ter bescherming van onze gezondheid schudden we even geen handen meer en beperken we het sociale en fysieke contact tot een minimum.

Voorbereiden op later Tips voor rouwverwerking bij een kind

Voor veel ouders is het een van de moeilijkste onderwerpen om met hun kinderen over te praten: de dood. Toch doe je er volgens orthopedagoog Mary Mijnlieff, gespecialiseerd in rouw- en verliesbegeleiding voor kinderen, goed aan om dat regelmatig te doen. ,,Erover spreken maakt de dood minder bedreigend.”

Uitvaart Overledene duurzaam koelen boven een ‘tuintje’

Een voor de hand liggende manier om een overledene te koelen, is met een koelplaat, bedkoeling of kistkoeling. Dit kost echter de nodige energie. Voor mensen die bij leven zeer bewust met het milieu omgingen is dit misschien niet de meest passende oplossing. Een duurzaam alternatief is graszoden. Gewoon uit eigen tuin. Iemand thuis opbaren […]

Portriat of love
Rouw Lydia Jansen schildert portretten: ‘Mijn moeder kon geen mooi portret van oma vinden, dus schilderde ik één’

Je trekt kastjes en fotoboeken open, op zoek naar die ene foto. De perfecte foto om je dierbare te herinneren. Maar je kunt niks vinden. Zoveel mooie herinneringen samen, maar geen foto die laat zien wie hij of zij écht was. Daar zag kunstenares Lydia Jansen een gat in de markt en begon ze met ‘Portretten van liefde’. Lydia: ,,Ik hoef niet iemands volledige verhaal […]

Rouw Annegien is postmortaal visagist: ‘Je geeft nabestaanden een stukje herkenbaarheid terug’

Als je afscheid moet nemen van een dierbare, is het fijn als diegene er ook als zichzelf uitziet als hij of zij is overleden. Vaak heb je een bepaalde herinnering aan hoe iemand was en eruit zag, maar verdwijnt dit zodra diegene overlijdt. Annegien Dinkla, eigenaar van Huid & Haar, zorgt ervoor dat overledene weer hun identiteit terug krijgen. Annegien: ,,Het doel is niet om mensen blakend in de kist te leggen. Je mag best zien dat iemand overleden is.”

Rouw Rouwen tijdens de feestdagen: hoe ga je er mee om?

Veel mensen omschrijven kerst als een warme, gezellige periode met familie en vrienden. Dat zal dit jaar door de coronacrisis helaas voor velen anders zijn. Maar voor sommigen worden deze feestdagen nog zwaarder, doordat zij nog in een rouwperiode zitten. Hoe kom je door zo’n mooie, maar tegelijkertijd moeilijke periode heen? Bepaal van tevoren hoe je de feestdagen wilt invullen   […]

Coaching Vandaag is het zeven jaar geleden dat jij overleed

Ze heeft net gesport en zit in haar strakke legging en top nog na te hijgen van het fietsen. Ze oogt opgewekt en blij en dat is ze ook, zegt ze. Ik ben zo blij en dankbaar voor wat ik allemaal heb. Maar ik had het mijn zus ook zo gegund. Nu ik bijna vijftig […]