Door: Team Mensenlinq in Nieuws

Eenzaamheid komt steeds vaker voor

Eenzaamheid is een epidemie. Wijkteams doen er van alles tegen, maar lang niet altijd het juiste. ,,Een kop koffie lost niet op dat je je partner mist.’’

Het is niet altijd zo geweest dat Tine Wieringa (80) zich ergert aan de caravan van de buren die af en toe haar uitzicht belemmert. Haar man had een bloeiend bedrijf en zij werkte zich een slag in de rondte bij de politie. Ze kochten zelfs een caravan om in het weekend aan de drukte te ontsnappen. ,,Zodat we rust hadden, anders ging het werk gewoon door.’’ Hoe anders is het nu ze in haar eentje in Hoogeveen woont. ,,Een vriendengroep opbouwen vond mijn man niet nodig, we hadden elkaar.’’ En daar zit ze. Haar kinderen zijn geboren in de Randstad en zijn daar gebleven. Wieringa begrijpt heel goed dat ze niet wekelijks op de stoep staan. ,,Ze hebben hun eigen leven.’’ En dat zegt ze zonder enig medelijden te willen. Zielig, dat is ze niet. Maar eenzaam? ,,Dat kun je wel zo zeggen, ja. Soms duurt een dag wel 48 uur.’’

Dapper

Het is dapper dat Wieringa dit toegeeft, vindt Hanneke Rijpma. Ze is een van de vrijwilligers bij de Zonnebloem en volgt de cursus Doorbreek eenzaamheid. Daar leren mensen die in contact komen met eenzaamheid, hoe ze daar mee om kunnen gaan. Zij en medevrijwilligster Tilly Braam gaan regelmatig op ‘sociaal huisbezoek’ bij mensen zoals Tine Wieringa. ,,We maken een praatje, komen koffiedrinken of gaan boodschappen doen. Het is de bedoeling iemand uit de sleur te halen.’’ Deze mensen zijn aangemeld door hun familie, de Zonnebloem of via het Centraal Meldpunt Vrijwillige Thuishulp Hoogeveen. Vaak zijn het vrouwen die worden aangemeld. ,,Echt ‘ja’ zeggen als iemand vraagt of je eenzaam bent, dat is moeilijk’’, vertelt Rijpma. Eenzaamheid is nog steeds een taboe, terwijl het nagenoeg iedereen een keer overkomt. Eén op de drie mensen heeft op dit moment gevoelens van eenzaamheid en dat dringt door in alle klassen, leeftijden en etniciteiten. Aandachtsgroepen zijn jongere jongeren (12-25 jaar), oudere ouderen (vanaf 80 jaar), mantelzorgers, allochtonen en mensen met een licht verstandelijke of psychische beperking.

oma aan de wandel, ouderen en boodschappen

Eenzaamheid

Eenzaamheid is ingebakken in de maatschappij waarin iedereen steeds meer alleen op zichzelf let. De kerken worden niet meer massaal bezocht en de samenhang verdwijnt uit de dorpen. Tegelijkertijd wonen mensen langer op zichzelf en missen ze de gezelligheid van verzorgingshuizen. Gemeenten proberen samen met wijkteams de eenzaamheid aan te pakken, maar doen in hun enthousiasme niet altijd het juiste. Er wordt vaak voorbij gegaan aan wat de eenzame zelf wil. Dan worden er door wijkteams baby-gym, een leesclub of een koffiegroep georganiseerd. ,,Goed bedoeld, maar een koffiegroep lost niet op dat jij een partner mist’’, zegt Willie Oldengarm, sociaal gerontoloog en gespecialiseerd in eenzaamheid. Zij houdt zich voor de Friese gemeente Opsterland bezig met de integrale aanpak van eenzaamheid en heeft een eigen bedrijf.

Ze ontwikkelde een signaleringskaart en een plan van aanpak voor vrijwilligers en professionals die in contact komen met eenzame mensen. Oldengarm: ,,Het belangrijkst is dat de persoon om wie het gaat, zelf aangeeft wat hij wil en dat daar naar geluisterd wordt. Misschien wil iemand helemaal geen koffie, maar wel graag vrijwilligerswerk doen.’’ De regie blijft in handen van degene om wie het gaat. ,,Een voorwaarde is dat iemand zelf hulp wil.’’ Ze vindt dat er nog te weinig kennis is over eenzaamheid en de verschillende vormen ervan.

Vaak zoeken we eenzaamheid in de verkeerde hoek, zegt Oldengarm. Zo is er het voorbeeld van de man die altijd maar voor het raam stond. Zijn buren dachten dat hij eenzaam was. Het bleek dat hij vroeger schoenmaker was en het heerlijk vond om te kijken naar wat voor schoenen de mensen droegen die zijn huis voorbij liepen. Oldengarm: ,,Daarom is het belangrijk om het bespreekbaar te maken: is iemand echt eenzaam? Heeft die persoon daar last van? Wil en kan de persoon er zelf wat aan doen?’’ Zij wijst erop dat er verschillende soorten eenzaamheid bestaan , die elk een andere aanpak vergen

Drie vormen van eenzaamheid

  • Emotionele eenzaamheid: het missen van intimiteit, intieme band met een persoon. Aan wie je je ervaringen van de dag kwijt kan. Vaak na het overlijden van de partner of na een scheiding. Oplossing kan zijn: rouwverwerking.
  • Sociale eenzaamheid: niet tevreden zijn over het aantal contacten of de kwaliteit van de contacten. Zoeken naar mensen met dezelfde interesses. Komt voor onder nietwesterse allochtone jongeren en alleenstaande ouders. Een netwerkcoach kan helpen de kennissenkring uit te breiden.
  • Existentiële eenzaamheid: het gevoel niet meer van waarde te zijn voor de maatschappij. Hierbij helpen gesprekken.

Voor Tine Wieringa begon de eenzaamheid toen haar man overleed. Ze woonde toen nog in Zuidwolde. Het gemis zit in de kleine dingen. ,,Als ik iets op het nieuws zie en even wil zeggen ‘Hee, wat vind jij daar nou van?’ En dan is er niemand.’’ Ze verhuisde naar Hoogeveen waar ze geen netwerk had. ,,Als ik iemand op straat zie lopen, zou ik niet weten hoe diegene heet.’’ Hanneke Rijpma neemt Wieringa mee naar activiteiten van de Zonnebloem. Sindsdien gaat Wieringa er ook zelf vaker uit. Naar de binnenstad, een filmmiddag of familiebezoek.

Ze praten niet vaak over de eenzaamheid, ze doen gewoon veel samen. Toch merkt Rijpma af en toe heel duidelijk hoeveel haar bezoekjes voor Wieringa betekenen. ,,Laatst bracht ik haar naar huis en gaf ze me een kus. Daar doe je het voor.’’ Er zijn veel meer eenzamen dan vrijwilligers bij de Zonnebloem. Informatie over dit soort vrijwilligerswerk op: www.dezonnebloem.nl/vrijwilliger

Vond je dit een nuttig artikel? Deel het:



herinerhen
HerinnerHen Blijvend in herinnering

We willen hen die we moeten missen blijven herinneren. Met een HerinnerHen houdt u het verhaal van uw overleden dierbare levend. Mensenlinq plaatst hun verhaal en foto in een dag- of weekblad en ook op de site van Mensenlinq.

Uitvaart Cake of champagne na de uitvaart?

Cake of champagne na de uitvaart?
Wat zijn de alternatieven en trends.

Marieke Knol
Coaching Voorlopig kom ik niet mama. Dat kan nu niet hè

Wanneer kom je weer, is haar laatste vraag. Voorlopig kom ik niet, mama. Dat kan nu niet hè. Zodra het weer kan, ben ik bij je. Eigenlijk weet ze het wel, maar ze vergeet het ook weer. Mijn lieve mama, die nog maar net was verhuisd naar het verpleeghuis, heeft corona. En taai als ze is, lijkt ze weer een beetje op te krabbelen. Maar het meest schrijnend is dat ik niet bij haar op bezoek kan.

Rouw Nabestaanden zelfmoord hebben andere vorm van rouwverwerking

Nabestaanden die de dood door zelfmoord van een naaste proberen te verwerken, zijn soms slechter af als ze contact zoeken met lotgenoten. Zo is het rouwproces vaker gecompliceerd en hebben ze vaker ook zelf last van depressieve en zelfs suïcidale gedachten.

Voorbereiden op later ‘Ik heb een steen verlegd’ Muzikale inspiratie voor rouw en uitvaart

‘De muziek begint daar waar de macht van het woord stopt,’ zei componist Richard Wagner eens. Muziek kan bepaalde herinneringen opbrengen of troost bieden tijdens een uitvaart of rouwperiode. Het kiezen van liedjes voor een begrafenis of crematie kan daarom lastig zijn. Je wilt graag dat het typerend is voor jou, of voor een dierbare die overleden is. Daarom geven we in deze serie inspiratie, om een beetje te helpen bij het maken van die keuze. Deze keer: Nederlandstalige muziek.

Uitvaart Een laatste groet aan de overledene

‘Een lied zingen was het laatste wat ik voor haar kon doen’

Coaching ‘Paarden spiegelen en helpen daarmee bij rouw’

De wetenschap is er nog niet over uit hoe het precies werkt, feit is dat paarden de gevoelens van mensen spiegelen. Als jij je verdrietig voelt, zal een paard ook verdriet laten zien. Ben je druk in je hoofd, dan kan het best zijn dat een paard door de bak rent en dartelt. En ook bij rouw kunnen paarden een coachende rol spelen.

Uitvaart ‘Vergeten urnen’ Reestborgh staan te verstoffen in speciale kamer

Meppel – ‘Elk afscheid betekent de geboorte van een herinnering’. Deze tekst van Salvador Dali siert de muur boven de toegangsklep naar de verbrandingsoven van yardenhuis Reestborgh aan de Zomerdijk.

Voorbereiden op later Voor altijd rust op natuurbegraafplaats Reiderwolde

Al weer bijna tien jaar is het mogelijk om begraven te worden op natuurbegraafplaats Reiderwolde in de gemeente Oldambt in Oost- Groningen, ten oosten van de Blauwe Stad. De initiatiefnemers hebben zich er voor ingezet om van 200 hectare landbouwgrond een florerend gevarieerd natuurgebied met een natuurbegraafplaats te maken. „Het is een enorme klus geweest”, zegt Trudy de Weerd, één van de initiattiefnemers en woordvoerder van natuurbegraafplaats Reiderwolde. „Maar we zijn erg tevreden over het resultaat. Het is een prachtige natuurbegraafplaats geworden in een gebied dat voor iedereen toegankelijk is. Al weer een paar honderd overledenen hebben er een laatste rustplaats gevonden”, zegt ze.