Door: Team Mensenlinq in Coaching

Als je kind te maken krijgt met de dood

Ze zitten stilletjes te wachten als ik ze ophaal voor de coaching sessie; een moeder met haar zoontje van vier. Als hij zich niet achter zijn moeder verschuilt, kijkt hij met zijn grote blauwe ogen onbevangen de wereld in. Ze weet niet wat ze met zijn verdriet moet.

Zonder papa

Ze vertelt het verhaal van zijn nog korte leven: “De eerste jaren van zijn leven was hij altijd in de buurt van zijn moeder te vinden, maar toen hij twee geworden was, trok hij meer naar zijn vader. Hij volgde hem door het huis als hij aan het klussen was, ging met hem naar de Gamma; zijn vader was zijn held.” En toen was er die nare diagnose. Al na drie weken is hij overleden. Plotseling, te jong en nog lang niet klaar met zijn aardse leven. In de eerste weken na het overlijden functioneerde ze op de automatische piloot. Praktische zaken als eten, slapen, schoolgaan gingen ‘gewoon’ door. Het zoontje sliep veilig bij haar in bed.

Een streep door hun gezinsleven

Nu de donkere wolk van de eerste periode is verdwenen, ziet ze haar zoontje worstelen met het verlies van zijn vader. Op het eerste gezicht lijkt het leven zijn normale gangetje te gaan. Hij speelt met vriendjes uit de buurt en gaat gewoon naar school. Maar als ze haar zoontje ’s avonds naar bed brengt ligt hij eerst een tijd te huilen, omdat hij zijn vader zo mist. Ze wacht bij hem tot hij slaapt. Op school functioneert hij normaal, maar als ze hem na schooltijd ophaalt, is hij verschrikkelijk boos en schopt haar tegen de schenen, slaat met deuren en duurt het een tijdje voordat ze met hem kan theedrinken en even kletsen over school. Soms is hij zo stilletjes, is dat wel goed? Ook vindt ze het verschrikkelijk dat ze hem niet meer de veiligheid van een gezin kan bieden en ze komt bij mij met de vraag hoe ze hem kan helpen. Ze wenst voor haar kind een fijn leven.

Verdriet dragen

Ook al gun je je kinderen het beste en mooiste leven, toch is het onmogelijk een wereld voor je kind te creëren waarin ervaringen als de dood niet voorkomen. Je kunt pijn die een kind ervaart niet weghalen of overnemen. Het is goed om je daarvan bewust te zijn. Het kind zal zelf ermee leren omgaan het verdriet te dragen. Daar kun je dan weer wel bij helpen.

Kinderen en verdriet

Verdriet uit zich bij kinderen vaak niet direct na het overlijden. In de periode erna als ze zich weer wat veiliger voelen, komen de emoties naar boven en dat is goed. Het is logisch dat ze verdriet hebben en mooi dat ze het durven uiten.

Hoe mooi zou het zijn als we in de opvoeding kinderen leren omgaan met leven met verlies. Als aanvulling op de vier taken die William Worden in de zijn taakmodel benoemd, wordt dat rouwtaak 0 genoemd; opvoeden in leven en dood. Voorbeelden daarvan zijn: de dood van opa of oma niet bij het kind weghouden, maar op zijn of haar niveau het er helemaal laten zijn. Ook het uitgebreid beleven van de dood van een huisdier kan onderdeel zijn. Daarnaast help je kinderen om met ernstige verliezen om te gaan door een veilige omgeving voor hen te creëren, waarin ze zich durven uiten. Dat kan zijn binnen het gezin, maar ook bij verdere familieleden of door het netwerk van vriendjes of binnen een sportclub waar ze zich in bewegen. Zo kan elk kind zich met ondersteuning gedragen weten en het verlies vanuit een veilige bedding integreren.

Voor de moeder de taak om behalve het verlies van haar man ook het verdriet van haar zoontje te (ver)dragen. We zijn daar een aantal sessies mee aan de slag geweest en het boek “Misschien is doodgaan wel hetzelfde als een vlinder worden” van Pimm van Hest was voor haar heel behulpzaam om het samen op het niveau van haar zoontje over de dood te hebben.

Gerda Hagenauw. Geplaatst 15-9-2020

Vond je dit een nuttig artikel? Deel het:



herinerhen
HerinnerHen Blijvend in herinnering

We willen hen die we moeten missen blijven herinneren. Met een HerinnerHen houdt u het verhaal van uw overleden dierbare levend. Mensenlinq plaatst hun verhaal en foto in een dag- of weekblad en ook op de site van Mensenlinq.

Uitvaart Cake of champagne na de uitvaart?

Cake of champagne na de uitvaart?
Wat zijn de alternatieven en trends.

Rouw LIEFDE IS VRIJ ZIJN…. TE VLIEGEN AL IS HET MAAR EEN PAAR SECONDEN

Gebroken zit ze voor me. Uit iedere porie ademt ze verdriet. Maar tussen de tranen die vrijwel onafgebroken over haar wangen rollen, zie ik het vuur in haar ogen. Een vuur dat de niet aflatende liefde voor haar zoon weerspiegelt. ‘Zijn dood is één grote vergissing’, zegt ze. ‘Ik heb begrip voor zijn daad; ik weet waar het vandaan komt…. Maar ik weet ook dat het voorkomen had kunnen worden. Ami had niet hoeven sterven…’

Voorbereiden op later Een persoonlijk afscheid

Een uitvaart in Nederland lijkt van oudsher een traditie van een uitvaartplechtigheid, een condoleance met daarna als afsluiter koffie of thee met een plak cake. Steeds vaker zie je dat mensen ervoor kiezen om een afscheid een meer persoonlijk tintje te geven. Dat kan met muziek bijvoorbeeld, of met foto’s of videomateriaal. Maar er zijn veel meer manieren. Wat is verplicht/verboden, en welke manieren zijn er om een afscheid écht persoonlijk te maken? In de serie ‘Een persoonlijk afscheid’ laten we dit zien.

Voorbereiden op later Begraven zonder kist

Als mensen begraven worden gaat dat vrijwel altijd in een doodskist. Maar wist je dat er een alternatief is? Het is namelijk niet wettelijk verplicht om in een kist te worden begraven. 

Nieuws Uitvaartbranche laat regel enkel eerstegraads familie varen: vanaf nu maximaal dertig personen

Het begraven van dierbaren verloopt tijdens de coronacrisis anders dan normaal. Eerder vandaag besloot de branchevereniging voor uitvaartondernemingen dat alleen eerstegraads familieleden welkom zijn op de dienst. Vanmiddag is dat aangepast naar maximaal dertig personen.

Uitvaart ‘Vergeten urnen’ Reestborgh staan te verstoffen in speciale kamer

Meppel – ‘Elk afscheid betekent de geboorte van een herinnering’. Deze tekst van Salvador Dali siert de muur boven de toegangsklep naar de verbrandingsoven van yardenhuis Reestborgh aan de Zomerdijk.

Nieuws Voetbaltrainer Henk Wullems op 84-jarige leeftijd overleden

Voormalig voetballer en trainer Henk Wullems is op 84-jarige leeftijd overleden. Wullems was al enige tijd ziek na een herseninfarct, laat zijn familie aan het ANP laten weten. Wullems was trainer bij clubs als Willem II, NAC, Vitesse. Go Ahead Eagles en Excelsior en later nog AZ. Met NAC won hij in 1973 de enige […]

Rouw Zussen

Tijdens mijn vrijwilligerswerk in het Hospice, leerde ik een wijze les. Een les die ik nooit meer zal vergeten en die ik me, bij ieder verdrietig afscheid, herinner.

Voorbereiden op later Je lichaam schenken aan de wetenschap

Na je overlijden kan je worden begraven, gecremeerd of je kan je lichaam ter beschikking stellen aan de medische wetenschap. Zo kunnen studenten bijvoorbeeld het medische vak leren en kunnen medisch specialisten nieuwe operatietechnieken ontwikkelen. Maar hoe gaat dat eigenlijk in zijn werk?