Door: Team Mensenlinq in Voorbereiden op later

Als de dood voor de dood

Ze was nog maar een jong meisje toen haar moeder plotseling stierf. In die tijd ging het gewoon zo: een snelle blik op je dode moeder en dan werd je weggetrokken, het was niet goed voor een kind daar bij te zijn en het leven gaat door, niet meer over hebben. Nu weten we gelukkig beter en worden kinderen zoveel mogelijk betrokken bij een stervensproces.

Dood

Maar voor Maartje ging het anders en na die gebeurtenis werd ze levenslang ‘als de dood voor de dood’. Het leidde er toe dat ze altijd wegkeek, bij iets op tv of in het echt; Maartje keek helemaal nooit naar een dode, al meer dan 60 jaar.

Vermijding

Vermijding is een werkzame strategie, het helpt goed om niet geconfronteerd te worden met iets dat je zoveel angst inboezemt. Tot op zekere hoogte dan. Want wat bleek: haar echtgenoot trof een ongunstig lot en kreeg een ongeneeslijke vorm van kanker. Het was zijn nadrukkelijke wens om, als het eenmaal zover was, thuis te sterven en thuis te blijven tot de uitvaart.

Maartje had hem niet verteld over haar angst, zo sterk was die vermijding. Nu had ze een probleem, ze wilde met heel haar hart voldoen aan de wens van haar man, maar de paniek sloeg toe wanneer ze zich voorstelde dat ze hem dood in huis zou hebben. Ze was ervan overtuigd dit niet te kunnen, een hels dilemma.

Zwaar

In de therapie die volgde voelde ik me regelmatig wreed. Want als ze dit werkelijk wilde dan moest ik haar wel met de neus in de dood ‘duwen’ en haar leren om de vermijding op te heffen. Heel gedetailleerd moest ze zich voorstellen hoe het zou zijn, hoe het er zou uitzien en hoe het zou aanvoelen. Eerst samen met mij in de spreekkamer en later ook thuis.

Ze moest daadwerkelijk kijken naar haar slapende zieke maatje en zich voorstellen hoe het zou zijn als haar lief niet meer wakker zou worden. Ze beeldde zich in hoe ze bij hem zou zijn, misschien wel bij hem zou kruipen. En dit moest ze herhalen, herhalen en herhalen. Voor Maartje was dit zwaar om te doen, en toch deed ze het.

Overlijden

Toen het zover was stuurde ze me dezelfde dag een appje met de volgende tekst: ik ben steeds bij hem gebleven en heb zijn hand vastgehouden en zijn wang gestreeld. We hebben het samen beleefd. Iedereen staat versteld hoe goed ik ermee omga, ikzelf eigenlijk ook.

Ik voelde me blij. Beetje belachelijk, om blij te zijn bij een overlijden, en toch was het zo. Zijn lijden was gestopt in warme verbinding met Maartje, die zielsveel van hem houdt en er een lastige therapie voor over had.

Ik ben trots op je Maartje.

Irma van Steijn is psycholoog en seksuoloog en samen met haar man Bernard Maarsingh eigenaar van Maarsingh & van Steijn, een psychologenpraktijk in Leeuwarden en Groningen.

Vond je dit een nuttig artikel? Deel het:



herinerhen
HerinnerHen Blijvend in herinnering

We willen hen die we moeten missen blijven herinneren. Met een HerinnerHen houdt u het verhaal van uw overleden dierbare levend. Mensenlinq plaatst hun verhaal en foto in een dag- of weekblad en ook op de site van Mensenlinq.

Uitvaart Cake of champagne na de uitvaart?

Cake of champagne na de uitvaart?
Wat zijn de alternatieven en trends.

Nieuws Voormalig Cardiff-speler Whittingham overleden na val

Peter Whittingham, die tussen 2007 en 2017 voor Cardiff City, is op 35-jarige leeftijd overleden. De Engelse middenvelder lag ruim een week in het ziekenhuis na een val op zijn hoofd. Dat gebeurde bij een café.  Whittingham laat een vrouw en zoon achter. ,,Peter was een familieman die voor een goede sfeer zorgde door zijn […]

In memoriam Co van der Pol was een markante persoonlijkheid

De heer J.J. (Co) van de Pol, oud-directeur van de toenmalige zuivelcoöperatie NCZ Coberco (nu FrieslandCampina) is op 25 september op 93-jarige leeftijd overleden. Hij was een markante persoonlijkheid die de coöperatie ten gunste van de leden-veehouders spectaculair deed groeien.

herinerhen
HerinnerHen Jisk Teitsma en Tine Teitsma-Siccama

Ja, ik wil. In voor- en tegenspoed tot de dood ons scheidt. Op de trouwfoto staan een lange jongeman met golvende haren en een stralende jongedame in lichtblauwe trouwjurk. Jisk en Tine. Het begin van een lang en
gelukkig huwelijk. Samen werkten ze aan de toekomst terwijl ze elkaar vrij lieten om eigen passies te volgen.

In memoriam Jan Linzel uit Stadskanaal, de laatste oorlogsvlieger

Tijd van Leven beschrijft het gepasseerde bestaan van mensen met een bijzonder verhaal. Zoals Jan Linzel uit Stadskanaal, de laatste oorlogsvlieger.

Nieuws Waterpololegende en drievoudig olympisch kampioen Karpati overleden

Waterpololegende Gyorgy Karpati is woensdag overleden. De Hongaar, die in 1952, 1956 en 1964 olympisch kampioen werd, is 84 jaar oud geworden.

Nieuws Tiny van Tiny en Lau overleden

De Rotterdamse Tiny Schroeter, die samen met haar echtgenoot Lau bekend werd door het SBS6-programma Indianendorp, is vorige week donderdag op 78-jarige leeftijd overleden. Een woordvoerder van haar kinderen laat dinsdag aan Shownieuws weten dat ze is overleden na een zware operatie. Lau overleed vorig jaar maart op 79-jarige leeftijd.

Rouw ’Ik heb tranen gelachen, onnozel gedaan en tenslotte tevreden, het licht uitgedaan’

Muzikale inspiratie voor uitvaart en rouw: de uitvaart van een vriend. ,,De muziek begint daar waar de macht van het woord stopt”, zei componist Richard Wagner. Muziek kan herinneringen opbrengen of troost bieden tijdens een uitvaart of rouwperiode. Je wilt graag dat het typerend is voor jou, of voor een dierbare die overleden is. Daarom […]

Nieuws Bedrijven laten overledene als hologram herleven op uitvaart

Celebrity Kim Kardashian kreeg voor haar verjaardag een hologram van haar overleden vader, maar ook in Nederland kun je sinds kort een overledene in een hologram laten voortleven. Verschillende bedrijven bieden sinds kort diensten aan als ‘speech op je eigen uitvaart’, waardoor iemand die net is overleden naast de kist vrienden en familie kan toespreken. […]