Door: Team Mensenlinq in Voorbereiden op later

Als de dood voor de dood

Ze was nog maar een jong meisje toen haar moeder plotseling stierf. In die tijd ging het gewoon zo: een snelle blik op je dode moeder en dan werd je weggetrokken, het was niet goed voor een kind daar bij te zijn en het leven gaat door, niet meer over hebben. Nu weten we gelukkig beter en worden kinderen zoveel mogelijk betrokken bij een stervensproces.

Dood

Maar voor Maartje ging het anders en na die gebeurtenis werd ze levenslang ‘als de dood voor de dood’. Het leidde er toe dat ze altijd wegkeek, bij iets op tv of in het echt; Maartje keek helemaal nooit naar een dode, al meer dan 60 jaar.

Vermijding

Vermijding is een werkzame strategie, het helpt goed om niet geconfronteerd te worden met iets dat je zoveel angst inboezemt. Tot op zekere hoogte dan. Want wat bleek: haar echtgenoot trof een ongunstig lot en kreeg een ongeneeslijke vorm van kanker. Het was zijn nadrukkelijke wens om, als het eenmaal zover was, thuis te sterven en thuis te blijven tot de uitvaart.

Maartje had hem niet verteld over haar angst, zo sterk was die vermijding. Nu had ze een probleem, ze wilde met heel haar hart voldoen aan de wens van haar man, maar de paniek sloeg toe wanneer ze zich voorstelde dat ze hem dood in huis zou hebben. Ze was ervan overtuigd dit niet te kunnen, een hels dilemma.

Zwaar

In de therapie die volgde voelde ik me regelmatig wreed. Want als ze dit werkelijk wilde dan moest ik haar wel met de neus in de dood ‘duwen’ en haar leren om de vermijding op te heffen. Heel gedetailleerd moest ze zich voorstellen hoe het zou zijn, hoe het er zou uitzien en hoe het zou aanvoelen. Eerst samen met mij in de spreekkamer en later ook thuis.

Ze moest daadwerkelijk kijken naar haar slapende zieke maatje en zich voorstellen hoe het zou zijn als haar lief niet meer wakker zou worden. Ze beeldde zich in hoe ze bij hem zou zijn, misschien wel bij hem zou kruipen. En dit moest ze herhalen, herhalen en herhalen. Voor Maartje was dit zwaar om te doen, en toch deed ze het.

Overlijden

Toen het zover was stuurde ze me dezelfde dag een appje met de volgende tekst: ik ben steeds bij hem gebleven en heb zijn hand vastgehouden en zijn wang gestreeld. We hebben het samen beleefd. Iedereen staat versteld hoe goed ik ermee omga, ikzelf eigenlijk ook.

Ik voelde me blij. Beetje belachelijk, om blij te zijn bij een overlijden, en toch was het zo. Zijn lijden was gestopt in warme verbinding met Maartje, die zielsveel van hem houdt en er een lastige therapie voor over had.

Ik ben trots op je Maartje.

Irma van Steijn is psycholoog en seksuoloog en samen met haar man Bernard Maarsingh eigenaar van Maarsingh & van Steijn, een psychologenpraktijk in Leeuwarden en Groningen.

Vond je dit een nuttig artikel? Deel het:



herinerhen
HerinnerHen Blijvend in herinnering

We willen hen die we moeten missen blijven herinneren. Met een HerinnerHen houdt u het verhaal van uw overleden dierbare levend. Mensenlinq plaatst hun verhaal en foto in een dag- of weekblad en ook op de site van Mensenlinq.

Uitvaart Cake of champagne na de uitvaart?

Cake of champagne na de uitvaart?
Wat zijn de alternatieven en trends.

In memoriam Jan Venhuizen, oud-manager van Cuby: de Brian Epstein van Assen

Van platenverkoper bij Lampe tot manager van Cuby & the Blizzards en docent elektrotechniek. Dat is in een notendop het leven van Jan Venhuizen uit Assen. Hij overleed vorige week donderdag op 80-jarige leeftijd en werd maandagochtend in zijn woonplaats in besloten kring gecremeerd.

Nieuws Vorig jaar 151.885 inwoners van Nederland gestorven

Vorig jaar zijn 151.885 inwoners van ons land gestorven, bijna 1500 minder dan in 2018. Dat telde het CBS. De meeste mensen bezweken aan kanker of hart- en vaatziekten. Ruim driekwart van de overledenen was ouder dan zeventig jaar. Er gingen relatief gezien net iets meer vrouwen dood (51 procent) dan mannen (49 procent). Bijna […]

herinerhen
HerinnerHen Oene Jan de Haan

Oene is 53 jier wurden en eindelijk stoppe mei roken. Oer de dea sei der. “Ik hoef gjin Blommen! Yn de finsterbank stiet wol in kaktus, nim dy mar mei. Want dy is krekt sa stiklich as ik en ek krekt sa seft fan binnen.

Nieuws Airborneveteraan John Waddy (100) overleden

Kolonel John Llewellyn Waddy uit het Britse Taunton is op 100-jarige leeftijd overleden. Dat meldt de Market Garden Veterans Association. Waddy was waarschijnlijk de laatste Britse oorlogsveteraan die met de rang van officier de Slag om Arnhem in september 1944 meemaakte. Hij kwam tot enkele jaren geleden nog regelmatig naar de jaarlijkse Airborneherdenkingen in de […]

Uitvaart Zes keer creatieve DIY’s voor een uitvaart.

Om een uitvaart nóg persoonlijker te maken, kan je creatief aan de slag gaan met DIY’s. Het woord ‘DIY’ staat voor ‘Do It Yourself’: je creëert dus zelf de aankleding van een uitvaart. Zo kan je persoonlijke decoratie knutselen of op een originele manier een herdenkingsplek inrichten. Wij geven je 6 tips voor mooie DIY’s op een uitvaart.   Memory jar  Met de zogeheten ‘mason jars’ kan je eigenlijk […]

Uitvaart Afscheid nemen in tijden van corona: ‘Soms zijn die intieme uitvaarten onverwacht mooi’

Aangepaste uitvaarten in tijden van corona zijn soms onwerkelijk. Afstand houden in rouw is tegennatuurlijk. Maar soms is een intiem afscheid ook juist onverwacht mooi. Verslag van de week van uitvaartbegeleiders Ellen Nooren, Anita Buikstra en Yvonne van Eijck van Ellen Nooren Uitvaartverzorging. Maandag 6 april Dit wordt een zware dag. Anita Buikstra heeft twee […]

Rouw 8 podcasts over rouw en verlies om nu te luisteren

Heb je geen zin om boeken te lezen of films te kijken, of ben je simpelweg een groot fan van podcasts? Ook over onderwerpen als rouw en overlijden zijn mooie podcasts gemaakt, die een steuntje in de rug kunnen bieden of gewoon prettig zijn om naar te luisteren in een moeilijke tijd. Wij hebben acht van de mooiste podcasts voor je op een rijtje gezet.

Rouw Het pad van mijn vader

Java, Indonesië. Dat het warm is, merken we direct nadat we uit het kleine vliegtuig stappen dat ons met een binnenlandse vlucht naar Semarang heeft gebracht. Wanneer we voet aan de grond zetten, kijk ik mijn broer aan. We hebben ons reisdoel bereikt. Ik klem mijn hand nog wat steviger om mijn tas. Het is alsof ik de inhoud ervan duidelijk wil maken dat de bestemming nabij is. ‘Je bent er bijna, pa’.