Door: Team Mensenlinq in Achter de deuren van de dood

De videograaf

Er hangt een zweem van mysterie en onbekendheid rondom het werken in de uitvaartbranche. Alles rondom de dood is sowieso voor veel mensen een lastig onderwerp, laat staan als je er je beroep van hebt gemaakt. Wat beweegt iemand om het laatste afscheid van een persoon als werkterrein te hebben? Wat houdt het vak in? Is het een roeping, een bewuste keuze? Wat betekent het voor je persoonlijke leven als je in de uitvaartbranche werkt? In deze serie spreekt Cick Geers met mensen die hun werk uitvoeren rondom de dood. 

26 jaar geleden filmde hij zijn allereerste uitvaart: Arthur Ike (1962) mag zich inmiddels een ervaren videograaf noemen. Met zijn bedrijf AR Video/ Terugkijken op een passend afscheid maakt hij inmiddels vele uitvaartreportages per jaar.

Ik ontmoet Arthur wanneer hij zojuist de montage van een uitvaartvideo heeft afgerond. Hij toont me de beelden.  Met de zin: ‘Uiteraard heb ik de nabestaanden gevraagd of zij het goed vinden dat ik ‘hun’ video laat zien’, opent hij het gesprek. ‘Een uitvaartvideo is heel erg persoonlijk en intiem, dichterbij mensen kun je eigenlijk niet komen’.

Ik vraag Arthur naar die eerste uitvaart; hij slikt en vertelt dan: ‘Bij een ongeval waren een vader en een kind betrokken. Beiden werden ernstig gewond overgebracht naar het ziekenhuis. Het kindje overleed; de familie wilde graag dat er video-opnamen  gemaakt werden omdat vader de uitvaart niet kon bijwonen. Korte tijd daarna kreeg ik een tweede verzoek van deze familie; vader was ook overleden en ook van deze uitvaart wilden zij graag opnamen’. Ik merk aan Arthur dat het hem, zelfs na zo’n lange tijd, nog raakt. Hij bevestigt mijn constatering: ’Kinderuitvaarten blijven het moeilijkste, het voelt alsof het niet klopt…dat het niet mag dat een kind komt te overlijden. Maar wanneer ik tijdens een uitvaart aan het filmen ben, dan overheerst toch de professionaliteit. Ik kan het maar één keer doen, het moet in één opname. Ik moet de emotie dan opzij zetten’. 

Ik vraag me af waarom mensen een verdrietige dag als een uitvaart laten filmen; kijk je überhaupt nog naar de beelden? Word je daar niet steeds weer ongelooflijk verdrietig van? Arthur knikt: ‘Ik snap je vraag maar een videoreportage wordt ook gezien als herinneringsdocument, mensen halen er troost en kracht uit. Daarnaast worden er ook vaak opnamen ‘voor later’ gemaakt omdat er kinderen in de familie zijn die de uitvaart niet echt meekrijgen omdat ze te klein zijn. Verder zijn er ook hele praktische redenen: familie of vrienden die te ver weg wonen kunnen dan toch de uitvaart zien’. In die laatste gevallen maakt Arthur ook vaak gebruik van live stream. Tot 100 aansluitingen kunnen live de uitvaart op internet bijwonen. ‘Ik had laatst een uitvaart waarbij veel familieleden in Indonesië woonden; zij waren niet in de gelegenheid om naar Nederland te komen. Door de live stream waren ze er toch bij’.

Sinds september werkt Arthur, naast zijn vaste en loopcamera, ook met een drone. ‘Dit geeft weer een hele andere dimensie aan de reportage’. Hij toont me de dronebeelden van de video die hij zojuist heeft gemonteerd. Het beeld van het graf met de kist zoomt uit; de overzichtsbeelden geven een professionele documentaire-achtige status aan de video. De video eindigt met de naam van de overledene en diens geboorte- en sterfdatum. Ik slik mijn emotie weg en voel het kippenvel op mijn armen. Ik ken deze persoon niet, maar de video raakt mij in mijn hart. Wat zal dat dan niet met de nabestaanden doen?

Arthur stapt snel over op de praktische kant van zijn werk en vertelt dat hij een vaste procedure volgt. Een dag voor de uitvaart neemt hij contact op met de uitvaartleider om de details van de uitvaart te bespreken. ‘Ik kan tijdens de uitvaart geen uitgebreide vragen stellen, het moet dan allemaal geruisloos en onopvallend verlopen’.

Dat onopvallende vind ik nog wel een dingetje; je staat immers dichtbij om goede beelden te kunnen maken. Ik vraag Arthur of hij niet in de weg loopt als videograaf? Arthur glimlacht: ‘Dat is nu precies waar het vakmanschap zich laat zien. Het is mijn taak om zo onopvallend mogelijk mijn werk te doen. Dat doe ik door bijvoorbeeld altijd in het zwart gekleed te gaan, mijn apparatuur is daarnaast donker van kleur en ik zal de stoet ook nooit doorkruisen. Je bent aanwezig tijdens één van de kwetsbaarste momenten uit iemands leven. Zulke dingen moet je aanvoelen. Het grootste compliment dat ik kan krijgen is dat mensen achteraf zeggen: ‘Ik heb je niet gezien’. Wanneer ik dat hoor, dan weet ik dat ik het goed gedaan heb!’

Vond je dit een nuttig artikel? Deel het:



herinerhen
HerinnerHen Blijvend in herinnering

We willen hen die we moeten missen blijven herinneren. Met een HerinnerHen houdt u het verhaal van uw overleden dierbare levend. Mensenlinq plaatst hun verhaal en foto in een dag- of weekblad en ook op de site van Mensenlinq.

Uitvaart Cake of champagne na de uitvaart?

Cake of champagne na de uitvaart?
Wat zijn de alternatieven en trends.

Nieuws Welke besmettingsrisico’s brengt het coronavirus mee bij overledenen?

Het coronavirus heeft in Nederland tot dinsdag 24 maart 213 dodelijke slachtoffers gemaakt. De gemiddelde leeftijd van de overledenen is 82 jaar. Hoewel het risico op besmetting klein is, zijn er toch belangrijke adviezen voor fysiek contact met een overledene.

Nieuws Oud-international Liesbeth Migchelsen overleden

Na een kort ziekbed is dinsdag voetbalster en 95-voudig international Liesbeth Migchelsen op 49-jarige leeftijd overleden. Canberra United, een van de clubs waar ze als trainer werkzaam was, meldt op Twitter “diep bedroefd” te zijn over haar heengaan.

Nieuws Voormalig pikeur en paardentrainer Jan Wagenaar overleden

Voormalig pikeur en paardentrainer Jan Wagenaar is na een kort ziekbed op 83-jarige leeftijd overleden. Dat heeft zijn bedrijf Paardenentrainement Wagenaar in Otterlo laten weten.

Nieuws Bonnie Pointer van The Pointer Sisters overleden.

Bonnie Pointer, bekend van de Amerikaanse popgroep The Pointer Sisters, is maandagochtend op 69-jarige leeftijd overleden.

Coaching Gemis dat niet meer oplost.

Ik lees veel om me te blijven ontwikkelen op het gebied van verliesverwerking. Een opmerking die ik in een aantal interviews tegenkwam in de afgelopen periode van achterblijvende ouders was: “Nooit kun je je trots zijn over de kinderen met hem of haar delen”. Het is een thema dat in je leven altijd blijft terugkomen. […]

In memoriam De enige weg is ‘uphill’, wist Piter Jakob

Zien hoe de eerste stralen zon ’s morgens boven de berg uit pieken. Met de eerste skilift naar boven glijden. Als eerste van de berg suizen, slalommend over de verse sneeuw. Alles wil hij meemaken, geen moment van iedere dag missen. Piter Jakob Bosgraaf heeft een compleet leven in 23 jaar gestopt. Moeder Hilda: ,,Hij heeft in de tijd die hij had zoveel mooie ervaringen gehad, vrienden gemaakt en herinneringen verzameld. Dat is mooi om te weten en tegelijk: hij wilde nog zóveel.’’

Nieuws Voormalig topscheidsrechter Corver (84) overleden

Voormalig topscheidsrechter Charles Corver is in Leidschendam na een kort ziekbed overleden. Dat heeft zijn zoon Jeroen Corver bekendgemaakt. Corver is 84 jaar oud geworden. Corver leidde in de jaren zeventig en tachtig meerdere finales van een Europacup en werd eenmaal aangesteld om de eindstrijd van de wereldbeker voor clubs te leiden. Tevens was hij […]

In memoriam Jannes Berghuis, de lieve jongen die zomaar viel

Jannes Berghuis bezat een hele batterij notitieboekjes.
Daarin schreef hij, in een net, cursief handschrift. Over wat hij meemaakte op zijn reizen. Over hoe je kon zien of een vis ziek was of gezond. Over wat hij wilde worden na zijn studie. Over wie hij wilde worden. Niet iemand die hele dagen in een laboratorium slijt, zo ver was hij in elk geval. Nee, hij wilde betekenis hebben. De wereld een beetje beter en mooier maken.