Terug
In memoriam

Johnny (82) uit Harlingen was een sportman in hart en nieren en wist niet van opgeven

Wedstrijdbesprekingen duurden maar kort bij voetbaltrainer Johnny Ligthart uit Harlingen, die 14 april op 82-jarige leeftijd overleed. Hij was een man van weinig woorden en trok in zijn latere leven nooit meer een pak aan.

Altijd was hij gekleed in spijkerbroek, polo en vest. Hoe zijn wedstrijdbesprekingen waren samen te vatten? Hij vertelde waar elke speler moest staan en eindigde met: ‘su ist en su doen we ut’.

,,Als speler wist je precies waar je aan toe was’’, vertelt Bolswarder Age Huitema, die onder hem voetbalde bij RES Bolsward en hem later – toen Huitema voorzitter werd van deze club – terughaalde als trainer van RES. ,,Naar de spelers toe was hij hartstikke eerlijk. Het was bij hem what you see is what you get. Hij was trouw aan zijn club en de mensen, dus was je als speler ook trouw aan hem. Je had het zo naar de zin op de training dat je altijd kwam’’, herinnert hij zich.

Ligthart kende zijn spelers. Hij wist hoe hij ze moest behandelen. ,,Of hij ze moest knuffelen of knuppelen’’, licht Huitema toe. ,,Hij heeft er nooit voor geleerd, maar kon op dat gebied een psycholoog genoemd worden.’’ Over het voetbal kon hij reëel en verstandig vertellen. Dat was de reden dat hij in kranten en voor Omrop Fryslân vaak gevraagd werd om commentaar te leveren. Maar ook vanwege zijn humor. Hij zei wat hij dacht. ,,Het interesseerde hem niet hoe anderen over hem dachten’’, weet dochter Krista.

Ouwe seun

De geboren en getogen Harlinger was een echte ‘ouwe seun’, die zichzelf later ook wel ‘ouwe sak’ noemde en altijd in zijn stadstaal sprak. Hij spaarde niemand met zijn commentaar langs de lijn. ‘Sist grassprietjes te tellen?’, ‘We sitte toch niet op de bus te wachten?’, ‘Mut ik se der nou self voor jum in skiete?’ of bij een niet meer in te halen achterstand: ‘Skeids, fluit af, verlos ons uit ons lijden’. Onterecht verliezen, als de kansen er wel waren, dat viel hem zwaar. ,,Dan zei mijn moeder als-ie thuis kwam: ‘laat hem maar even’.’’

Voetbaltrainer Johnny Ligthart in 2004. Foto: Niels Westra

Huitema omschrijft Ligthart als een winner. ,,Hij wilde eruit halen wat erin zat. Daar trainde hij voor.’’ Ligthart was bezeten van sport. Dat begon in zijn jeugd waarin hij het voetballen op straat leerde, achter de Harlinger schouwburg. Daarnaast was hij een van de beste Friese jongenskaatsers. Hij schopte het tot de Freulepartij en deed jaren achtereen mee aan het Lanenkaatsen in zijn woonplaats waar hij vier keer koning werd.

Op zijn zestiende debuteerde hij in het eerste van Harlingen. Daarmee koos hij voor het voetbal en niet voor het kaatsen. Dat verlangde hij later als trainer ook van zijn selectiespelers. Als die in de basis wilden, mochten ze daarnaast niet kaatsen. ,,Zaalvoetbal ernaast, was ook not done in zijn ogen’’, vertelt Huitema, net als het kroegenvoetbal in Bolsward. Later stelde hij dit standpunt wel bij. ,,Dat kon niet anders. Hij begreep ook wel dat hij met de tijd mee moest.’’

Simpel trainertje

Met Harlingen speelde Ligthart in een legendarisch elftal op het hoogste amateurniveau. Met medespeler Jetze Pascal is altijd contact gebleven. ,,Dat was een tandem dat voor de goals zorgde.’’ Er werd wel gezegd dat het tegenstanders ‘dun door de broek’ liep als ze over het bruggetje naar het Balkland liepen, de plek waar Harlingen speelde. Ligthart probeerde het nog bij VV Leeuwarden, de voorloper van SC Cambuur, maar stelde zelf nuchter vast dat hij daarvoor niet goed genoeg was.

Voetbaltrainer Johnny Ligthart in 2004. Foto: Niels Westra

Op zijn dertigste stopte hij als speler en dook vanaf 1971 het trainersbestaan in. Te beginnen in Franeker, waar hij later terugkeerde, en daarna bij clubs als Harlingen, Dronryp en als laatste Mulier in Witmarsum. Bij RES in Bolsward was hij met een tussenpoos twee keer zeven jaar lang de hoofdtrainer. Hoewel hij zichzelf bij zijn afscheid in 2008 een ‘simpel trainertje’ noemde, was hij wel trots op het feit dat hij al deze clubs ‘via de voordeur’ verliet en dat hij nooit hoefde te solliciteren. Hij werd altijd gevraagd.

Zijn actieradius om als trainer aan de slag te gaan, had hij vastgelegd op een straal van 20 kilometer rond Harlingen. ,,Verder wilde hij niet. Hij had een hekel aan autorijden’’, geeft dochter Krista als reden. Zijn eerste jaren in Bolsward had hij nog geen rijbewijs. ,,Dan kwam hij met de bus en bracht één van de spelers hem thuis’’, schetst Huitema.

Kleinkinderen

Het trainerschap voerde Ligthart uit naast zijn werk bij scheepswerf Welgelegen, waar hij veertig jaar werkte. Hij besefte dat het gezin met twee dochters daarvoor offers moest brengen. ,,Elke dinsdag en vrijdag was hij van eind van de middag tot ‘s avonds laat weg voor trainingen en zondag de hele dag voor de wedstrijd.’’ Op de trainingen schopte hij zelf ook graag een balletje. ,,Dan deed hij het voor en was hij beter dan wij’’, herinnert Huitema zich.

Ligthart wilde beslist geen ‘lachertje’ in de voetbalwereld worden en besloot daarom in 2008 op bijna 67-jarige leeftijd te stoppen. Hij werkte toen al niet meer en was twee keer per dag fietsend of lopend in de stad en bij de haven te zien als hij zijn ronde deed. Daarnaast had hij nog een grote hobby, zei hij zelf altijd: zijn drie kleinkinderen.

De laatste jaren moest hij qua gezondheid steeds meer inleveren. Dat vond hij niet makkelijk als sportman. Maar hij klaagde nooit en wist niet van opgeven. Tegen zijn dochter zei hij altijd: ‘Ik hew een mooi leven hat’. Zijn kleindochter Femke vatte het op de rouwkaart samen als ‘de wedstrijd is gespeeld, nu heb je rust’.

Bron : Leeuwarder Courant, 9 mei 2024. Foto : Niels Westra